Türkiye'de ve Avrupa Birliği'nde göç yönetiminin dönüşümü

Abstract

Türkiye ve AB arasındaki göç yönetimi ilişkilerini, özellikle yıllarda uluslararası politikanın ana gündem maddelerinden biri haline gelen bu olgunun karmaşık ve çok katmanlı doğasını teorik bir perspektifle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, göçün Türkiye-AB ilişkilerinde sadece bir politika alanı olmaktan çıkarak, taraflar arasındaki güç dinamiklerini, müzakere süreçlerini ve karşılıklı algıları derinden etkileyen temel bir unsura dönüştüğünü savunmaktadır. Bu bağlamda tez, göç politikalarını şekillendiren temel dinamikleri, bu dinamiklerin altında yatan kuramsal varsayımları ve ilişkinin her iki taraf için sonuçlarını güvenlikleştirme, dışsallaştırma, koşulluluk, kalıcı geçicilik ve seçici Avrupalılaşma gibi anahtar kavramlar ekseninde eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Çalışma, öncelikle uluslararası göçün temel kavramsal ve hukuki çerçevesini çizmekte, göç olgusunun küresel boyutlarını ve çeşitli göç teorilerini tartışmaktadır. Ardından, AB'nin ortak bir göç politikası oluşturma sürecindeki tarihsel evrimi, temel anlaşmaları ve karşılaştığı zorluklar, özellikle güvenlik ve dışsallaştırma politikaları odağında incelenmektedir. Türkiye'nin göç tarihindeki dönüşüm, kaynak ülke konumundan transit ve önemli bir sığınmacı ağırlayan ülke konumuna evrilişi, özellikle 1980'lerden itibaren yaşanan bölgesel krizler ve 2011 Suriye krizi bağlamında ele alınmaktadır. Türkiye'nin bu süreçte geliştirdiği yasal ve kurumsal yanıtlar, AB ile ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmekte; özellikle Geri Kabul Anlaşması gibi mekanizmaların etkileri analiz edilmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, Türkiye-AB göç ilişkilerinin, karşılıklı bağımlılıkların yanı sıra egemenlik, güvenlik ve insani sorumluluklar gibi konularda yaşanan gerilimlerle karakterize olduğunu ortaya koymakta ve göçün, iki taraf arasındaki genel ilişkilerin geleceğini şekillendiren kritik bir dış politika alanı olmaya devam edeceğini öngörmektedir.