Akademik personel disiplin rejimi

Abstract

Bu çalışmada, akademik personel disiplin rejimi akademik faaliyetlerin niteliği, akademik personelin kendine özgü statüsü, bilimsel özerklik ilkesi ve Anayasa'nın öngördüğü hukuki çerçeve doğrultusunda ele alınmıştır. Akademik personel, yalnızca ders veren bir öğretim elemanı olmanın ötesinde; bilimsel araştırma, bilgi üretimi, ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmalar gibi çok yönlü faaliyetlerde bulunan, kamu hizmeti ifa eden özel bir meslek grubudur. Bu bakımdan, akademik personelin tabi olduğu disiplin kurallarının, diğer kamu görevlilerinden farklı olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Akademik personel disiplin rejiminin temelini oluşturan, kanunilik ilkesi, akademik özgürlük ve bilimsel özerklik kavramları çalışmanın genelinde detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Akademik personel disiplin işlemlerinin kanunla düzenlenmesi gerektiğine ilişkin olan Anayasa'nın 130. maddesine dayanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesi, akademik personel disiplin rejiminin kanuni dayanağı olarak ele alınmıştır. Bu kanunda yapılan değişiklikler ve Anayasa Mahkemesi kararları sonrası uygulamada yaşanan sorunlar irdelenmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Tez kapsamında, akademik disiplin rejiminin temel ilkeleri açıklanmış; akademik personelin işlediği iddia edilen fiillerin disiplin suçu sayılıp sayılmayacağı, bu fiillere karşı hangi sürecin yürütüleceği ve hangi disiplin cezasının tesis edileceği gibi hususlar hem hukuki hem de uygulamayı temel alan bir bakış açısıyla derinlemesine analiz edilmiştir. Ayrıca, bilimsel etik ihlallerinin diğer disiplin ihlallerinden farklı doğası da göz önünde bulundurularak, akademik düzenin korunması için disiplin hukukunun özgün yapısının nasıl olması gerektiği üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede, bu tez ile akademik personelin yürüttüğü faaliyetin niteliğinden ve akademisyenlerin kendine özgü statüsünden hareketle, disiplin rejiminin sadece kamu hizmetinin etkinliğini değil, aynı zamanda akademik özgürlükleri ve bilimsel gelişimi de güvence altına alacak şekilde yapılandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Akademik personel disiplin rejiminin, hukuk devleti ilkesine, Anayasaya ve akademik hayatın gerekliliklerine uygun şekilde ihdas edilmesi, hem akademik personelin haklarının güvence altına alınması hem de üniversitelerin asli işlevlerini yerine getirebilmesi bakımından zorunluluk arz etmektedir.