Anonim şirketlerde elektronik genel kurul sistemlerinin yönetim açısından değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma, dijital raporlama ve elektronik genel kurul uygulamalarının kurumsal yönetim üzerindeki etkilerini Türkiye odağında incelemektedir. Dijitalleşmenin sermaye piyasalarında bilgi akışını hızlandırması, kamuyu aydınlatma mekanizmalarını daha erişilebilir kılması ve pay sahiplerinin yönetime katılım araçlarını çeşitlendirmesi, kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanma biçimini doğrudan etkilemektedir. G20/OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri’nin (OECD, 2016) şeffaflık, hesap verebilirlik ve pay sahipliği haklarına ilişkin yaklaşımı ile Sermaye Piyasası Kurulu Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1) (SPK, 2014) Türkiye’deki çerçevenin teorik ve düzenleyici temelini oluşturmaktadır. Bununla birlikte, genel kurulun hukuki niteliği, pay sahipliği haklarının kullanımı ve genel kurul kararlarının geçerliliği bakımından Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri; elektronik katılım bakımından ise özellikle TTK m.1527 ve buna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuat (2012 tarihli Yönetmelik ve Tebliğ) çalışmanın hukuki omurgasını teşkil etmektedir (Türk Ticaret Kanunu, 2011; Anonim Şirketlerde Elektronik Ortamda Yapılacak Genel Kurullara İlişkin Yönetmelik, 2012; Anonim Şirketlerin Genel Kurullarında Uygulanacak Elektronik Genel Kurul Sistemi Hakkında Tebliğ, 2012). Türkiye literatüründe e-genel kurul uygulamalarının pay sahiplerinin katılımını artırdığı (Karayel ve Koçak, 2015) ve kamuyu aydınlatma mekanizmalarının yatırımcı güveni ile piyasa etkinliği bakımından önem taşıdığı (Çörtük ve Erten, 2016) yönünde bulgular bulunmaktadır. Uluslararası literatürde ise dijital raporlama ve açıklama uygulamalarının bilgi asimetrisini azaltma ve yönetişim kalitesine katkı sağlama potansiyeli vurgulanmaktadır (Baldini vd., 2018). Bu çalışma, BIST’te işlem gören seçilmiş şirketler üzerinden (Arçelik, Sabancı Holding A.Ş., Anadolu Efes) e-GKS ve dijital açıklama uygulamalarının şeffaflık, katılım/temsiliyet ve hesap verebilirlik boyutlarında kurumsal yönetime nasıl yansıdığını vaka analizi yaklaşımıyla tartışmaktadır (Yin, 2018).