Kara para aklama ile mücadelede uluslararası kuruluşların kural koyucu rolü /

Abstract

Kara para aklama yasadışı yollardan edinilen gelirlerin kaynağından uzaklaştırılarak gizlenmesi süreci olup uluslararası bir sorundur. Kara para aklamanın sınır aşan özelliği ve aklanan miktarın büyüklüğü uluslararası ortak bir mücadeleyi gerekli kılmaktadır. Kara para aklama ile etkin ve sistemli bir mücadele için uluslararası kuruluşlar aracılığıyla işbirliği sağlanması gerekmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde "kara para" ve "kara para aklama" terimleri tanımlanmış olup kara para aklama yöntemleri açıklanmıştır. Çalışmanın esas konusunu ihtiva eden ikinci bölümde ise bahse konu uluslararası işbirliğini sağlayan evrensel ve bölgesel kuruluşlar incelenmiş olup aklama ile mücadeleye yönelik oluşturdukları belge ve oluşumlar anlatılmıştır. Çalışmada belirtilen Birleşmiş Milletler (BM) gibi evrensel kuruluşların kara para aklama ile mücadeleye yönelik en temel katkıları, bağlayıcı uluslararası antlaşmalar hazırlayarak kara para aklamanın devletlerin iç hukukunda suç olarak düzenlenmesini sağlamış olmalarıdır. Uluslararası standart koyucu Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından oluşturulan ve kara para aklama ile mücadele önlemlerini içeren tavsiyelerin devletlerin imkanları ve risk temelli yaklaşım esas alınarak uygulanması belirli bir esneklik sağlayarak aklama ile mücadele önlemlerinin uygulanmasını yaygınlaştırmıştır. Bölgesel kuruluşların, coğrafi olarak belirli bölgelerde daha yaygın olarak görülen aklama yöntemleri ile mücadele ederek özel ve etkili önlemler alabileceği belirtilmiş olup Avrupa Konseyi ve FATF Benzeri Bölgesel Kuruluşlar (FSRBs) gibi bazı bölgesel kuruluşların kara para aklama ile mücadele çalışmalarına yer verilmiştir. Çalışmanın son kısmında özel sektör aktörlerinin kara para aklama ile mücadeledeki rolü üzerinde durularak aklama ile mücadelenin hükümetdışı örgütler tarafından da önemsendiği görülmüştür.