Theokritos’tan Nemesianus’a pastoral türün değişimi

Abstract

Bu tez, pastoral şiir türünün MÖ üçüncü yüzyıldan MS üçüncü yüzyıla uzanan beş yüzyıllık değişimin dört şar aracılığıyla incelemiştir: Theokritos, Vergilius, Calpurnius Siculus ve Nemesianus. Tezin merkez argümanı şudur: Pastoral türün bu denli uzun bir zaman aralığında canlılığını korumasını mümkün kılan şey, köklü geleneksel ögelerin her dönemde hem kullanılması hem de dönemin siyasi, şiirsel ve metinlerarası koşullarına göre değiştirilmesidir. Theokritos pastoral türü için temel sözcükler ve temel ögeler oluşturmuştur: amoebean şarkı yarışması, pastoral ağıt, aşk acısı, locus amoenus ve şair-çoban kimliği özdeşleşmesi. Bu ögelerin tümü pharmakon paradoksunu barındırır: şarkı söylemek hem rekabet hem teselli, pastoral ağıt hem yas hem yasla başa çıkma aracıdır. Theokritos ’un kurduğu pastoral mesafe - İskenderiye sarayıyla hem ayrışma hem dolaylı iletişim - türün siyasi boyutunu başından itibaren belirlemiştir. Vergilius, iç savaşlar ve araz müsaderelerinin gölgesinde yazdığı Eclogaeda bu mesafeyi ortadan kaldırmak zorunda kalmış; pastoral söylem siyasi koşulların doğrudan şekillendirdiği dizelere dönüştürmüştür. Bununla birlikte Vergilius Theokritos geleneğine bağlı kalarak pastoral ögeler bilinçli bir yapısal muğlaklıkla yenden işlenmiştir. Calpurnius Siculus, Nero döneminin iyimser atmosferinde bu muğlaklığı açık bir methiyeye dönüştürmüş; Altın Çağ söylemin belirli bir yöneticiyle özdeşleştirmiştir. Öte yandan Calpurnius’un özgün katkısı, kentsel ortamı pastoral dizelere taşıyarak türün mekânsal sınırlarını genişletmesidir. Nemesianus se geç dönemin siyasi belirsizliğinde pastoral söylem her türlü siyasi içerikten arındırmış ve böylece türün kendi içinde yeterli bir şiirsel alan olarak var olabileceğin kanıtlamıştır. 'Discimus hinc silvestria carmina iungi' dizesiyle Nemesianus pastoral geleneğin nasıl öğretileceğin ve aktarılacağını şiirin içinden dile getirmiş; pastoral türü salt söylenen değil, öğretilen bir şiir biçimine dönüştürmüştür. Sonuç olarak bu tezde, pastoral türün değişim sürecinin tesadüfî olmadığı; dönemin siyasi koşullarıyla ilişkili olarak, şairin de kendi şiirsel gücünü geleneksel ögelere bağlı kalarak kullanmasıyla oluşan bilinçli bir değişim olduğu ortaya konmuştur.