Birikim Dergisi'nin 2000 sonrası İslamcılık algısı

Abstract

Türkiye'nin en önemli entelektüel ve siyasi dergilerinden biri olan Birikim'in 2000 sonrası dönemde İslamcılığa yönelik söylem ve algısını analiz etmeyi amaçlayan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Birikim Dergisi'nin tarihsel arka planı ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde İslamcılık kavramı kavramsal ve kuramsal çerçevede ele alınmıştır. "İslamcılık", "siyasal İslam", siyasal İslamcılık", "politik İslam", "İslami siyaset" gibi çeşitli adlandırmalar literatürde mevcuttur. İslamcılık üzerine yapılan çalışmaların ve literatürün sınırlarını belirleyen önemli sorun alanlarından biri kuşkusuz İslamcılığın nasıl tanımlanacağı, yani 'ne'liği sorunudur. Türkiye'de İslamcılık tartışmaları keskin bir dille yapıldığı için bu alanda yazmak bu alanda çalışanlar açısından zorlayıcı bir alan oluşturmaktadır. Çalışma esnasında İslamcılık kavramını tanımlanırken yaşanılan zorluğu kolaylaştırma adına kavramsal ve kuramsal çerçeve detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Tezin son bölümünde ise "Birikim Dergisi'nin 2000 Sonrası İslamcılık Algısı" başlığı oluşturmaktadır. 1975'ten bu yana Türkiye solunun entelektüel damarlarından biri olarak kabul edilen Birikim, özellikle 2000 sonrasında AK Parti iktidarının yükselişiyle birlikte İslamcılığa yönelik eleştirel analizlerini yoğunlaştırmıştır. Bu anlamda bu çalışma, Birikim'in İslamcılığı dini bir hareket olmasının ötesinde siyasi, toplumsal ve ideolojik bir olgu olarak nasıl kavramsallaştırdığını göstermeyi, hem Birikim'in entelektüel konumunu anlamayı hem de Türkiye'de İslamcılık tartışmalarındaki değişimleri tarihsel-politik bir bağlamda analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın metodolojisinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Birikim'in 2000-2025 yılları arasında yayımlanan sayıları sistematik olarak taranmış ve İslamcılıkla ilgili makaleler tematik kodlama yoluyla analiz edilmiştir.