Türkiye Deneyimi Işığında Mısır’da Demokratikleşme Sürecinin Başarısızlığı

Abstract

Bu çalışmada modern demokrasi, aydınlanma ve modernleşme süreçlerinin sonunda ortaya çıkan bir değerler bütünü olarak değil de kapitalizmin gelişmesiyle ortaya çıkan bir siyaset biçimi olarak ele alınmıştır. Modern demokrasinin kapitalizmle ilişkisinin anlaşılabilmesi için, her ikisinin de ilk olarak ortaya çıktığı İngiltere tarihine odaklanılmış ve yine İngiltere örneği üzerinden kapitalist “üst” sınıflar arası yaşanan rekabet ve çıkar birliğinin modern demokrasiyi nasıl toplumsallaştırdığı açıklanmaya çalışılmıştır. Buradan hareketle de Türkiye ve Mısır’da kapitalizmin hangi şartlarda geliştiği, hangi kapitalist “üst” sınıfları ortaya çıkardığı ve kapitalistleşmiş devlet ile bu sınıflar arasındaki rekabet ve çıkar birliğinin seçim demokrasisine neden yol açıp açamadığı tartışılmaya çalışılmıştır. Varılan sonuç, aralarında ciddi çatışma dinamikleri olsa da Türkiye’de kapitalist sınıflar arası kurulmak zorunda olunan uzlaşıların seçim demokrasisini mümkün kıldığı, Mısır’da ise böylesi uzlaşıların kurulabilmesinin tarihsel olarak bir türlü mümkün olamadığı olmuştur.