Cluster tekniği ile Latin Amerika'da kalkınma ajansı modelinin değerlendirilmesi

Abstract

Latin Amerika, kalkınmasının önünde büyük engellere sahip ancak büyük potansiyel barındıran bir bölgedir. Tarih boyunca sömürülere uğramış, bağımsızlık mücadelelerine konu olmuş ülkelere sahiptir. Bölgede ekonomik eşitsizlikler, kurumsal zayıflıklar, politik görüş ayrılıkları, siyasi rejim ve bölgesel gelişmişlik farklılıkları hem kalkınma ihtiyacını hem de kalkınmanın karşılaşacağı zorlukları bir arada ifade eden durumlardır. Çeşitli dönemlerde farklı kalkınma politikalarına konu olan bölge genel olarak gelişmişlik görüntüsünden uzaktır. Bu çalışmada bir kalkınma modeli olan Kalkınma Ajanslarının bölgede uygulanabilirliği değerlendirilmek istenilmiştir. Bölgede genel gelişmişlik seviyesinin artması için ise görece gelişmiş yerlerde, geri kalmış bölgelerde, kırsal alanlarda, ülke seviyelerinin farklılığı gibi nedenlerle farklı kalkınma politikaları izlemek gerekmektedir. Kalkınma politikalarını çeşitlendirebilmek ve ayrımlara gidebilmek için de Cluster analizi yöntemi ile Latin Amerika coğrafyasını bölgeler düzeyine ayırmak gerekmiştir. Bu ise çalışmada ele alınan 22 ülke ve 7 değişken yardımıyla, veri ölçeklerinin farklı olması nedeniyle standardizasyon uygulanması sonrası mümkün olmuştur. Kalkınma kavramları, literatürün bölge üzerinde incelenmesi, bölgenin mevcut durumu, zayıf ve güçlü yönleri, bölgesel birlik kurulması hedeflenmesi durumunda ajansların potansiyeli, kalkınma kuruluşlarının tarihsel gelişimleri, dünya genelindeki durumları, ülke örnekleri, kalkınma ajanslarının yapılanmaları, mali - hukuki durumları ve ülke örnekleri çalışmada ele alınmıştır. Analiz ve bulgulardan elde edilen bilgiler ışığında, çalışmanın sonunda ise genel değerlendirmelere yer verilmiştir.