11. Ve 12. beş yıllık kalkınma planlarında kırsal kalkınmada insan kaynaklarının geliştirilmesine yönelik politikalar

Abstract

Kırsal kalkınma, hem ekonomik hem de sosyal açıdan ülkenin gelişmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Türkiye’de kırsal kalkınma, özellikle kırsal alanların kalkınma planlarına dahil edilmesiyle daha da önem kazanmış ve bu süreçte insan kaynaklarının geliştirilmesi, kalkınmanın sürdürülebilirliği için merkezi bir unsur olmuştur. 11. ve 12. Beş Yıllık Kalkınma Planları, kırsal kalkınma hedeflerine ulaşılmasında insan kaynaklarının güçlendirilmesine yönelik politikaları kapsamlı bir şekilde ele almıştır. Bu çalışmada kırsal kalkınmanın tanımı ve süreçlerine yer verilirken aynı zamanda ülkemizdeki tarihsel süreçlerinden bahsedilmiştir. Bu tarihsel süreçlerden özellikle günümüze en yakın olan on birinci ve on ikinci kalkınma planlarının süreçleri ve içerikleri konusunda önemli alanlardan ir kaç özet belirtilmiştir. Kırsal kalkınmanın bölgeler ve ülkeler açısından ne kadar önemli olduğundan kalkınmanın tarihsel sürecinde ülkelerin birbirini izlemesine kadar ki olan süreçleri ele alınarak ülkemizdeki süreçler el alınmıştır. Ayrıca Kırsal kalkınmanın ülkemizin insan kaynakları süreçleri ile bağdaştırılması, insan kaynakları süreçlerinin kırsal alanda etkinliğinin artırılmasıyla neler yapılabileceği birçok konuya değinilmiştir. Kırsal kalkınmanın temel amacı, kırsal bölgelerdeki ekonomik ve sosyal yapıyı güçlendirmek, yerel halkın yaşam kalitesini artırmak ve aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmaktır. Bu hedefe ulaşılmasında önemli bir rol, insan kaynaklarının geliştirilmesine dayanmaktadır. İnsan kaynakları, kırsal kalkınma sürecinin bel kemiğini oluşturur çünkü kalkınmanın sürdürülebilirliği, eğitilmiş ve bilinçli bireylerin varlığına bağlıdır. Türkiye'de de bu bağlamda, kırsal kalkınmanın merkezinde insan kaynaklarının geliştirilmesi yer almaktadır. Türkiye'deki kırsal kalkınma politikaları, yıllar içinde önemli bir evrim geçirmiştir. Özellikle on birinci ve on ikinci Beş Yıllık Kalkınma Planları, kırsal alanların kalkınma planlarına dâhil edilmesi konusunda önemli adımlar atmıştır. Bu süreçte, kırsal bölgelerin sadece tarıma dayalı ekonomilerinden çıkarak çok sektörlü bir yapıya bürünmesi hedeflenmiştir. Kırsal kalkınma planlarında, ekonomik çeşitliliğin artırılması, iş gücü eğitimine önem verilmesi, yerel girişimciliğin desteklenmesi ve sosyal altyapının iyileştirilmesi gibi birçok konuya yer verilmiştir. Ayrıca, bu süreçte kırsal alanlarda yaşayan insanların, gerek üretim süreçlerinde gerekse sosyal yaşamda daha etkin olmaları sağlanmaya çalışılmıştır.