Rusya-Ukrayna Krizinin Bankacılık Sektörüne Bölgesel Etkileri: Ukrayna, Rusya Ve Komşu Ülkeler Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu tez çalışması, Rusya ile Ukrayna arasındaki krizlerin bölgesel düzeyde Rusya, Ukrayna, Belarus, Kazakistan ve Gürcistan’ın bankacılık sistemleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Analiz dönemini 2014-2024 yılları arasındaki on yıllık süreç oluşturmaktadır ve özellikle 2014 yılındaki ilk şok ile 2022 yılındaki kapsamlı kriz sonrası ROA’yı ve finansal istikrar göstergelerinde meydana gelen değişimler değerlendirilmiştir. Birinci bölümde araştırmanın kuramsal çerçevesi oluşturulmuş; bankacılık sektörünün ekonomik yapı içerisindeki rolü, finansal istikrar kavramı ve uluslararası kuruluşlar tarafından kullanılan temel dayanıklılık göstergeleri tartışılmıştır. Bu kapsamda CAR, ROA, NPL ve likidite gibi göstergelerin finansal sistemin sağlamlığını değerlendirmedeki önemi vurgulanmış; ayrıca makroekonomik koşulların bankacılık sektörünün istikrarı üzerindeki belirleyici rolü ele alınmıştır. İkinci bölümde beş ülkenin bankacılık sistemleri kriz sonrası dönüşümler dikkate alınarak karşılaştırmalı biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, dış şokların etkisinin ülkeler arasında belirgin şekilde farklılaştığını göstermektedir. Ukrayna ve Rusya, kriz koşullarından en fazla etkilenen iki ülke olarak öne çıkmış; bankacılık göstergelerinde bozulma ve finansal risklerde artış gözlenmiştir. Belarus, Rusya ile olan yakın finansal entegrasyon nedeniyle krizin dolaylı etkilerini güçlü biçimde hissetmiştir. Buna karşılık Kazakistan ve Gürcistan, para politikası farklılıkları, bankacılık sektörlerinin yapısal özellikleri ve makroekonomik esneklikleri sayesinde daha dirençli bir performans sergilemiştir. Bu bölüm genel olarak, bankacılık sistemlerinin krizlere verdiği tepkinin büyük ölçüde sektörel yapı ve dışa bağımlılık düzeyi tarafından belirlendiğini ortaya koymaktadır.