Galtung'un barış kuramı çerçevesinde Birleşmiş Milletler barış operasyonlarının analizi: Kongo Demokratik Cumhuriyeti örneği

Abstract

Bu tezde, Soğuk Savaş'tan sonra liberal barış tezi perspektifinde yeniden dizayn edilen BM barış operasyonlarının Galtung'un "yapısal şiddet" kavramını içermeksizin negatif barış kapsamında faaliyetler yürütmesi sebebiyle kalıcı barışı tesis etme hususunda başarısız olduğu varsayılmaktadır. Bu varsayım, BM'nin Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde yürütmüş olduğu BM Kongo Operasyonu (ONUC), BM Kongo Demokratik Cumhuriyeti Misyonu (MONUC) ve BM Kongo Demokratik Cumhuriyeti İstikrar Misyonu (MONUSCO) adlı operasyonlar çerçevesinde ele alınarak incelenmiştir. Bu hususta, tezin birinci bölümünde Johan Galtung'un barış kuramı üzerinden kuramsal bir çerçeve çizilerek BM barış operasyonlarının liberal barış perspektifinde gerçekleştirdiği dönüşüm incelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise, Galtung'un şiddet tanımı üzerinden, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde sömürgecilik dönemi ile beraber ortaya çıkan ve tarihsel süreç içerisinde gelişen yapısal şiddet türleri ve bugün devam eden çatışmalar üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu hususta, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin sömürgeleşme süreci, Kongo Bağımsız Devleti ve Belçika Kongo'su dönemleri ele alınmıştır. Tezin üçüncü bölümünde ise, BM'nin Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde gerçekleştirdiği barış operasyonları Galtung'un barış kuramı çerçevesinde incelenmiş olup, bu operasyonların "negatif barış" ve "pozitif barışı" sağlama hususlarındaki başarı ve başarısızlıkları değerlendirilmiştir.