67 Mus ve 112 Her yıldızlarının tayfsal analizi

Abstract

Bu doktora tez çalışmasında tayfsal çift yıldız sistemlerinden güney yarımküre yıldızı 67 Mus ve kuzey yarımküre yıldız sistemi 112 Her'in optik bölge tayfları kullanılarak tayfsal analizleri gerçekleştirilmiştir. Tayfsal veriler, Şili'deki Cerro Tololo Inter-American Rasathanesi'nde (CTIO, Şili) bulunan SMARTS 1.5-m teleskobuna bağlı CHIRON tayfölçeri ile yapılan gözlemlerden elde edildi. Gözlemler, λλ 4100–8900 Å dalga boyu aralığında R ∼ 80000 çözünürlük sağlayan fiber modu konfigürasyonu kullanılarak eşel basamaklar halinde alındı. Tek bir pozlama için tipik sinyal-gürültü oranı S/G = 300:1 ve birleştirilmiş (co-added) tayflar için 1000:1'e kadar çıkmaktadır. Tayflar, Prof. Dr. Graham Hill ve Prof. Dr. Austin F. Gulliver tarafından programlanıp geliştirilen yazılımlar ile işlenerek; tayfların normalizasyonu, S/G ölçümleri, tayfları eşel basamaklarına ayrıştırma/birleştirme, eşdeğer genişlik (EW) ölçümü, kimyasal element bolluk analizi ve radyal hız ölçümleri gerçekleştirildi. Her iki çift yıldız sistemi için radyal hız analizleri yapıldı ve yörünge parametreleri elde edildi. Ardından atmosfer parametreleri belirlenerek ayrıntılı kimyasal bolluk analizleri gerçekleştirildi. He, C, N, O, Na, Mg, Al, Si, P, S, K, Ca, Sc, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Sr, Y, Zr, Ba, La, Ce, Pr, Nd, Sm, Eu, Gd, Dy ve Hg elementlerinin bollukları hesaplanarak kimyasal bileşimleri ile ilgili bilgi edinildi. Yıldızların HR diyagramında yerleri belirlenerek kuramsal evrim yolu ve yaş çizgileri kullanılarak kütleleri ve yaşları hesaplandı. Spektroskopik bulgular, 67 Mus ve 112 Her çift yıldız sistemlerinin kimyasal sıra dışı (CP) yıldız özellikleri sergilediğini ortaya koydu. Yıldızların diğer CP yıldızlarıyla kimyasal bolluk analizi sonuçları karşılaştırılarak kimyasal sıra dışı yıldızlar arasındaki konumları belirlendi. 67 Mus, tipik bir Ap (CP2) türü kimyasal sıra dışı yıldız olarak tanımlandı; 112 Her sisteminin baş bileşeni ise, civa (Hg) ve mangan (Mn) bolluklarının Güneş değerlerine kıyasla önemli ölçüde yüksek olması nedeniyle Civa-Mangan (HgMn; CP3) türü olarak sınıflandırıldı. 112 Her sisteminin yoldaş bileşeni ise, belirgin metal çizgilerinden elde edilen yüksek metal bolluklarına dayanarak metalik çizgili (Am; CP1) türü bir yıldız olarak belirlendi. Yıldızların SB1 ve SB2 türü tayfsal çift yıldızlar olduğunu destekleyen sonuçlar elde edildi.