<link rel="stylesheet" href="styles.f3b1fba60ec7970c.css">

De l’archive au flux numérique : Mémoire et Histoire dans 14 de Jean Echenoz, Dora Bruder de Patrick Modiano, L’ignorance de Milan Kundera et Survivre de Frederika Amalia Finkelstein

dc.contributor.authorTaştemel, Ferhat
dc.date.accessioned2026-11-19T08:06:48Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractBu çalışma, Jean Echenoz’nun 14, Patrick Modiano’nun Dora Bruder, Milan Kundera’nın L’Ignorance ve Frederika Amalia Finkelstein’ın Survivre adlı romanlarında bellek ile tarih arasındaki ilişkinin, arşivsel izden dijital akışa uzanan dönüşümünü karşılaştırmalı ve transkronolojik bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırmanın temel sorusu, belleğin taşıyıcılarının, toplumsal çerçevelerinin ve zamansal düzenlerinin değişmesinin roman anlatısının biçimlerini nasıl yeniden yapılandırdığıdır. Çalışma, Birinci Dünya Savaşı, İkinci Dünya Savaşı, siyasal sürgün ve çağdaş medyatik şiddet gibi birbirinden farklı tarihsel deneyimleri özdeşleştirmeden, bu deneyimlerin hatırlanabilir, aktarılabilir veya unutulabilir hâle gelmesini sağlayan anlatısal süreçleri karşılaştırmaktadır. Yakın okuma ve karşılaştırmalı metin çözümlemesine dayanan yöntemde anlatıcı, zaman düzeni, mekân, türsel melezlik, tanıklık, kimlik, travma, nesne, arşiv, görüntü ve dijital veri gibi unsurlar birlikte ele alınmıştır. Kuramsal çerçeve; Paul Ricœur’ün anlatı zamanı ve anlatısal kimlik, Maurice Halbwachs’ın belleğin toplumsal çerçeveleri, Pierre Nora’nın bellek mekânları, Jacques Derrida’nın arşiv, Giorgio Agamben’in tanıklık ve boşluk, François Hartog’un şimdiki zaman merkezlilik ve Bernard Stiegler’in teknik bellek kavramları etrafında oluşturulmuştur. Çalışmada önerilen İz-Arşiv-Nesne-Görüntü-Dosya-Akış-Veri modeli, bellek taşıyıcılarının doğrusal biçimde birbirinin yerini almadığını; farklı rejimlerin üst üste binerek yeni koruma, seçme, dolaşım ve unutma biçimleri ürettiğini göstermektedir. 14’te ironi, eksilti ve kısalık, savaşın kahramanlık anlatılarını zayıflatırken bireyin askerî düzeneğin içinde silinişini görünür kılar. Dora Bruder’de belgesel kesinlik ile biyografik bilinmezlik arasındaki gerilim, eksikliği kapatmak yerine etik bir anlatı sorumluluğuna dönüştürür. L’Ignorance, bireysel anıların paylaşılmasını sağlayan toplumsal çerçevelerin çözülmesiyle ortaya çıkan iletişimsizliği ve aidiyet kaybını açığa çıkarır. Survivre ise görüntü, bildirim ve şiddet haberlerinin kesintisiz dolaşımının dikkati parçaladığını, duygulanımın süresini kısalttığını ve olayları birbirinin yerine geçebilir hâle getirdiğini gösterir. Sonuç olarak tez, izlerin yokluğu ile enformasyon fazlalığının tarihsel olarak farklı olmakla birlikte belleğin anlaşılırlığını zayıflatan iki ayrı mekanizma oluşturduğunu savunmaktadır. Romanın eleştirel gücü, geçmişi bütünüyle kurtarmasında değil, izleri bağlama yerleştirmesinde, boşlukları görünür kılmasında, dolaşımı yavaşlatmasında ve tekil deneyimleri anonim kategorilere ya da verilere indirgenmekten kısmen korumasında ortaya çıkmaktadır.
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/20.500.12575/187206
dc.language.isofr
dc.publisherAnkara Üniversitesi
dc.rightsopenAccess
dc.subjectBellek
dc.subjectTarih
dc.subjectRoman
dc.subjectArşiv
dc.subjectDijital akış
dc.titleDe l’archive au flux numérique : Mémoire et Histoire dans 14 de Jean Echenoz, Dora Bruder de Patrick Modiano, L’ignorance de Milan Kundera et Survivre de Frederika Amalia Finkelstein
dc.title.alternativeFrom archive to digital flow: memory and history in 14 by Jean Echenoz, Dora Bruder by Patrick Modiano, Ignorance by Milan Kundera, and Survivre by Frederika Amalia Finkelstein
dc.typeThesis

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
Ferhat TAŞTEMEL Doktora Tezi.pdf
Size:
1.74 MB
Format:
Adobe Portable Document Format