Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde idari teşkilatın düzenlenmesi ve cumhurbaşkanının yetkileri

Abstract

İdarenin, bir kamu tüzel kişiliğinden ibaret olduğu düşünüldüğünde, 2017 Anayasa değişikliklerinden sonra, kuruluşu yönünden başvurulacak iki araç yasa ve CBK'dir. Diğer taraftan anayasaya göre İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve yasayla düzenleneceğine ilişkin kural, anayasa değişikliğinden etkilenmemiştir. İdarenin kuruluşu normatif kaynaklara referansla gösterilebilir ancak kaynaklar sınırlı olarak yorumlanabilir. Bu yorumu genişletmek için İdareyi, devlet erkleriyle olan karşılıklı ilişkisi çerçevesinde bir sistem olarak gösterdik. İdarenin kuruluşu ve donatımı için sarfedilen zamanın önemli bir kısmını İdarenin cisimleşmesinden önceki fikir ve planlama evresi oluşturur. Bu aşama, uygulamanın gözlemlenmesiyle birlikte kuruluştan sonra da tekrarlanabilir. Örgütlenme basamakları "fikir", "planlama ve hukukileştirme", "cisimleştirme ve işlevselleştirme" olarak üçe ayrılır. Her bir basamak da kendi bütünlüğü içinde başka adımlardan oluşur. Sonunda İdarenin iki türlü kuruluşu ortaya çıkar: aktif kuruluş ve pasif kuruluş. Birinci bölümün kapsamı bu kadardır. İkinci bölümde, idari teşkilatın kurucu normatif kaynakları yer alır. İdarenin kuruluşu, kaynaklar hiyerarşisinde en yukarıda bulunduğu kabul edilen anayasadan başlayarak, cumhurbaşkanı kararına kadar inen pek çok pozitif kaynakta araştırılmıştır. Anayasa doğrudan uygulanarak İdare kurulabilir. İdarenin kuruluşunda genel ilke hâlâ yasallıktır. Yeni anayasal sistemde Cumhurbaşkanı işlemleri lehine bir mahfuz alan yaratılmamıştır, anayasa değişiklikleriyle yasama organının istisnasız olarak her konuda düzenleme yapmak yetkisine dokunulmamıştır. Cumhurbaşkanına verilen yetkiler ise ancak sınırlı konularda yasanın alternatifi olabilir. Anayasada kuruluşunu, işleyişini, teşkilat yapısını düzenlemesine izin verilen konularda bile aktif İdarenin kuruluşu CBK'ye bırakılmamıştır. Pratikte ve Anayasa altı düzenlemelerde aksi gerçekleşiyor olsa da CBK'nin teşkilatlanmadaki kesintisizliği her zaman yasa tarafından bozulur.