Türkiye'de halkla ilişkiler endüstrisi: Kadın profesyonellerin mesleki deneyimleri

Abstract

Halkla ilişkilerin tarihsel gelişimine, yaşanan bu süreçte kadın profesyonel ve akademisyenlerin katkılarına ve halkla ilişkilerin kurumsallaşma yıllarına dair literatürde kaynaklar bulunmaktadır, fakat alanın profesyonelleşmesi süreci ile bu süreçte ikinci kuşak olarak niteleyebileceğimiz kadın profesyonellere ve alanın profesyonelleşmesi sürecine ilişkin bilgi sınırlı kalmaktadır. Bu nedenle de yürütülen bu tez çalışmasından elde edilen bulgularla katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de hem sayıca çoğunluğu oluşturan hem de halkla ilişkilerin kavranması, gelişmesi ve ilerlemesi adına büyük katkılarda bulunan kadın profesyonellerin deneyimlerine dair bir kavrayışa sahip olunduğunda Türkiye'deki halkla ilişkiler mesleğine ilişkin bilgiler edinilebilir. Çalışma, halkla ilişkilerin profesyonelleşme sürecine ve geçirdiği değişimleri, kadınlaşan bir alanın meslek üzerindeki etkilerini ve profesyonellerin toplumsal cinsiyet kavramının halkla ilişkiler pratiklerine yansımalarını ortaya koymak adına on bir ajans başkanı ve on dört orta düzey yönetici olmak üzere toplamda yirmi beş kadın profesyonelle görüşmeler yürütülmüştür. Görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular betimleyici analiz ile yorumlanarak ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, kadın profesyoneller halkla ilişkiler mesleğine, sektörüne ilişkin ortaya koydukları tanımlamalarında ve halkla ilişkiler profesyonellerinin sahip olması gereken özellikleri ve görev tanımlarını oluştururken toplumsal cinsiyete ilişkin tanımlamalardan uzak durmayı tercih ettikleri; halkla ilişkilerin bilimsel temellinde analitik düşünce ekseninde yürütülmesi gereken bir meslek olduğu; profesyonelliği ise kadın kimliklerinden ayrı bir kavram olarak tanımlamaları; kadın olmalarından kaynaklı olumsuz durumlarla karşılaştıklarında pasif ve aktif güçlenme stratejilerine başvurmaları varılan sonuçlar arasında yer almaktadır.