Tefsir geleneğinin ilk dönemlerinde re'ye karşı iki tutumun mukayesesi

Abstract

Hz. Muhammed'in vefatı, sahabenin ve sonraki neslin Kur'an'ı anlama ve tefsir etme isteği re'y tefsirinin, zaruri olarak ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Sahabe ve tabiûnun bu tefsire karşı tutumu, büyük bir çoğunlukla olumlu olmuştur. Onların tam anlamıyla karşı çıktıkları şey Kur'an hakkında konuşmak veya onu re'y ile tefsir etmek değil bilmeyen kimselerin Kur'an hakkında, heva ve heveslerine dayanarak söz söylemesidir. Bu durumda gerekli bilgi ve kaynaklara dayanan re'y tefsiri insanlar arasında kabul görmüş ve başvurulan bir tefsir olmuştur. Sahabe, tabiûn ve tabiûn sonrası dönemin en önemli müfessirlerinden biri olan Mukâtil b. Süleymân bu tefsire başvurmuştur. Bu dönem için re'y tefsirine karşı olumlu ve olumsuz tutum karşılaştırıldığında olumlu tutumun ön plana çıktığını, olumsuz tutumun oldukça az olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.