Hukuki formalizm ve anayasa yargısı norm denetimi

Abstract

Bu tez çalışması, hukuki formalizm teorisinin Anayasa yargısı norm denetimi açısından incelemektedir. Geçerli hukuk kaynaklarına dayanarak, mantıksal akıl yürütme ve yorumun mantıksal ilkelerinin kullanılmasıyla hukuki uyuşmazlığın çözüleceğine dair bir teori olan hukuki formalizm, Anayasa yargısı norm denetimi bağlamında tahlili eksik kalmaktadır. Bu eksiklikten hareketle tez çalışması, Anayasa yargısı norm denetiminin hukuki formalizm teorisi ile bağdaşır nitelikte olup olmadığı ve Anayasa Mahkemesi’nin norm denetiminde vermiş olduğu örnek kararlarının hukuki formalizm teorisiyle bağdaşıp bağdaşmadığı araştırılacaktır. Çalışmanın ilk bölümünde hukuki formalizmin kavramsal çerçevesi, temel tezleri, tarihsel gelişimi ve hukuki formalizme yönelik eleştiriler ele alınmıştır. İkinci bölümde hukuki formalizmin mantıksal akıl yürütme ve yorum teorisiyle olan ilişkisi incelenmiştir. Üçüncü bölümde Anayasa yargısı norm denetiminin hukuki formalizm teorisi ile olan ilişkisi açıklanacaktır ve Anayasa Mahkemesi’nin norm denetiminde vermiş olduğu örnek kararlar hukuki formalizm teorisi açısından analiz edilecektir. Araştırmanın sonucunda, hukuki formalizm teorisinin Anayasa yargısı norm denetimiyle olan ilişkisinde “yargısal sınırlılık” anlayışı ve Anayasa Mahkemesi’nin norm denetiminde vermiş olduğu kararlarının söz konusu anlayışa karşı tutumu gerekçelendirilmiştir.