Türkiye’de Kırgızistanlı Göçmen Kadın Olmak: Gündelik Yaşam Pratikleri, Zorluklar Ve Başetme Stratejileri

Abstract

Bu doktora tezi, Türkiye’de ev hizmetlerinde çalışan Kırgızistanlı kadınların göç süreçlerini, iş bulma deneyimlerini, gündelik yaşam pratiklerini, karşılaştıkları zorlukları ve bu zorluklarla başa çıkma stratejilerini ve emek göçünün kadınlar üzerindeki etkilerini nicel verilerle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bununla birlikte Kırgızistan emek göçünün cinsiyet temelli değişimi ve Kırgızistanlı kadınların emek göçüne artan katılımına etki eden faktörlerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Tez ev hizmetlerinde çalışan göçmen kadınları merkeze alan göç çalışmaları literatürüne de katkı sağlaması beklenmektedir. Araştırmada, Kırgızistanlı kadınların Türkiye’nin işgücü piyasasındaki konumlarını açıklamak için İkili Emek Piyasası Teorisi ve Sosyal Ağlar Teorisinden yararlanılmıştır. İkili Emek Piyasası Teorisi, Kırgızistanlı kadınların düşük statülü işlerde, sosyal güvenceden yoksun ve sömürüye açık halde çalıştıklarını açıklarken; Sosyal Ağlar Teorisi kadınların göç kararından, iş bulma süreçleri ve karşılaştıkları zorlukların çözümü için sosyal ilişkilerden nasıl yararlandıklarını, bu ilişkilerin göç sürecinde nasıl belirleyici rol oynadığını ortaya koymuştur. Kırgızistanlı ev işçisi kadınların gündelik yaşam pratikleri Lefebvre ve De Certeau’nun gündelik yaşam ve taktik kavramları üzerinden ele alınmıştır. Tezde, kadınların gündelik yaşam pratikleri yüzeysel gibi görünse de kendinde bir derinliği barındırdığı ve karşılaştıkları zorluklara karşı geliştirdikleri yaratıcı stratejiler ve taktiklerin açıklanması sağlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve bir boyut indirgeme yöntemi olarak tasarlanmıştır. Veriler anket tekniği ile toplanmış ve 5’li likert ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılara amaçlı örnekleme yöntemi ve ardından kartopu yöntemi ile ulaşılmıştır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS V23 programı ile yapılmış olup anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Ölçeklerin yapı geçerliği açıklayıcı faktör analizi ile test edilmiştir ve güvenirlik analizi için Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Üç veya daha fazla bağımsız grup arasındaki farkların analizinde tek yönlü varyans analizi ve ölçekler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Spearman’s rh Korelasyon Analizi uygulanmıştır