Yeni istihdam türlerinde işçi kavramı

Abstract

Bu çalışma, esnek ve atipik çalışma biçimlerinin yaygınlaştığı dijital çağda, işçi kavramının belirlenmesinde temel ölçüt olan bağımlılık unsurunun geçirdiği dönüşümü incelemektedir. Küreselleşme, dijitalleşme ve yeni üretim-tüketim modelleri; proje bazlı çalışma, uzaktan çalışma ve dijital platform çalışması gibi yeni istihdam biçimlerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu gelişmeler, kişisel, hukuki ve ekonomik bağımlılık türlerinin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır. Çalışmada, bağımlılık unsurunun tespitinde kullanılan çeşitli testler (kontrol hakkı testi, ekonomik gerçeklik testi, organizasyonel entegrasyon testi, vb.) analiz edilerek, yargı kararları ve karşılaştırmalı hukuk örnekleri ışığında atipik istihdam biçimleri değerlendirilmiştir. Dijital platform çalışanları ve sahte serbest çalışma örnekleri özelinde bağımlılık unsurunun genişletilmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, işçi kavramının yeniden tanımına gerek olmadığı, ancak bağımlılık kriterinin dijital çağın gerçeklerine uygun biçimde esnek ve içerik odaklı olarak yorumlanması gerektiği savunulmaktadır.