Sınırda karbon düzenleme mekanizması ve Türkiye ihracatına etkilerinin düzenlenmesi üzerine bir inceleme

Abstract

Neredeyse tüm ekonomik faaliyetler arkasında karbon ayak izi bırakmakta ve atmosferde bulunan sera gazı emisyonlarını artırmaktadır. Başlıca sera gazı etkisi yapan ve Kyoto Protokolünde sera gazı olarak kabul gören Karbon dioksit (CO2), Metan (CH4), Hidroflorür karbonlar (PFCS), Azot oksit ve su buharından oluşan sera gazları atmosferde ısının tutulması ve ortalama sıcaklıkların artmasına sebep olmaktadır. Sonuç olarak bu durum küresel ısınmanın artmasına ve iklim değişikliğine yol açmaktadır. Günümüzde etkileri küresel çapta gözlemlenen iklim değişikliği, geleceğimizi tehdit altına almaktadır. Özellikle 1990 sonrası artarak ilerleyen bu etki için Birleşmiş Milletler tarafında küresel bir çaba sarf edilmektedir. Bu doğrultuda iklim değişikliği ile mücadeleye resmiyet kazandırma amacıyla Kyoto Protokolü ve Paris İklim Anlaşması imzalanmıştır. Bu resmiyetin amacı küresel çapta iklim değişikliği mücadelesinde AB’nin etkinliğini analiz etmektir. 1878’de oluşturulan Uluslararası İklim Değişikliği Paneli’nin (Intergovernmental Panel on Climate Change-IPCC) yayınladığı raporda iklim değişikliği için kırmızı alarm verilmiştir. Her yıl düzenli olarak yayınlanan BM Çevre Programı (UNEP) ise Emisyon açığı Raporunda ek önlemler alınmadığı sürece küresel sıcaklığın 2,8 °C artacağına ve buna ilaveten Ulusal Katkı Beyanları (NDC) uygulamalarıyla sıcaklığın 2,6 °C ve 2,4 °C artacağını vurgulamaktadır. (Özsalman, Emre, Derindağ, & Faruk, 2023) İklim değişikliği ile mücadele, sadece çevresel sürdürülebilirlik değil buna ek olarak ekonomik istikrarı ve küresel barışı güçlendirmek için hayati bir adımdır.