Bilişim sistemlerinde arama kopyalama ve elkoyma

Abstract

Geçtiğimiz yüzyılın sonlarına doğru bilim ve teknolojide yaşanan gelişmeler, insanların yaşam biçimini tamamen değiştirmiştir. Özellikle bilgi ve iletişim teknolojilerinin çok hızlı gelişmesi ve bu gelişmelerin sonucu olarak bilişim sistemlerinin insan yaşamının ayrılmaz bir parçası olması, bilişim sistemlerinin hukuki rejimlerinin diğer eşyalardan ayrılmasını gerektirmiştir. Özellikle ceza soruşturmalarında ve kovuşturmalarında bilişim sistemlerine devlet tarafından müdahale edilmesi, temel hak ve özgürlükler bağlamında doğurduğu sonuçlar bakımından özel kurallara tabi tutulmalıdır. Türk ceza muhakemesi hukukunda bilişim sistemlerinde arama, kopyalama ve elkoyma tedbiri, arama ve elkoyma tedbirlerinin özel bir görünümüdür. Bu sebeple koruma tedbirlerinin genel özellikleri bu tedbir için de geçerlidir. Bunun yanı sıra, bu tedbir hakkında hüküm bulunmayan hallerde arama ve elkoyma tedbirleri hakkındaki hükümler uygun düştüğü ölçüde uygulama alanı bulacaktır. Bu bağlamda, çalışma iki bölümden ulaşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, öncelikle koruma tedbirleri hakkında genel bilgiler verilmiş, koruma tedbirlerinin ortak özellikleri teorik bir çerçevede ele alınmıştır. Daha sonra arama ve elkoyma tedbirleri temel hak ve özgürlükler bağlamında incelenmiş, özellikle temel hak ve özgürlükleri güvence altına alan teminatlar ve aramada belirlilik ilkesine Yargıtay kararları eşliğinde değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, bilişim sisteminde arama, kopyalama ve elkoyma tedbiri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu kısımda mümkün olduğunca karşılaştırmalı hukuk ile Amerikan Yüksek Mahkemesi ve AİHM kararlarından da faydalanılarak; tedbirin temel hak ve özgürlükler bağlamında değerlendirilmesi, tedbirin hangi teknolojik aygıtlar üzerinde uygulanabileceği, uygulanış şartları, uygulanışı üzerinde durulmuştur. Ayrıca karşılaştırmalı hukukta kabul edilen ancak Türk hukuku bakımından uygulanamayacak olan uzaktan erişim yoluyla arama bulut bilişimde yapılacak olan aramalar konusuna da değinilmiştir.