Alternatif protein kaynakları üretiminin gıda güvenliğine ve sürdürülebilirliğe etkisi

Abstract

Dünya nüfusunun 2050 yılında 9,7 milyar olması beklenmektedir. Dünyadaki nüfus artışı ve gelecekte artacak olan et talebi, çevresel ve insan sağlığı sorunlarının artmasına neden olacaktır. Bu sorunların giderilmesi için gıda sisteminde geleneksel et ve et ürünlerine alternatif olacak proteinlerin neler olabileceği araştırılmaktadır. Bu alternatif proteinlerden bazıları bitkisel bazlı et, bitkisel bazlı süt, yapay et ve yenilebilir böcek proteinidir. Alternatif proteinler geleneksel et ve et ürünlerine kıyasla daha az su, arazi ve enerji kullanmaktadır. Aynı zamanda küresel ısınmaya etkileri çok azdır. Bununla beraber çeşitli sıkıntıları bulunmaktadır. Bitkisel bazlı etin besin değeri bakımından çok fazla tuz içermesi, B12 vitamini ve bazı mineraller bakımından zayıf olması, yapay et ve böcek proteini üretiminin düşük ölçekli olmasından dolayı gelecekte yüksek miktarda üretilmesinin sonuçlarının belirsiz olması ve insan sağlığına etkilerinin tam olarak bilinmemesi bunlardan bazılarıdır. Gelecek için alternatif proteinlerin çevresel sorunların çözümünde önemli bir rol oynayacağı ama insan sağlığına etkisinin tam olarak bilinmediği görülmektedir. Tüm bunlara rağmen küresel ölçekte alternatif protein kaynaklarına olan yatırım miktarları artmaktadır. Bu durum alternatif protein sektörünün geleceği için önemlidir. Alternatif proteinlerin üretimi yeni teknoloji olmasından dolayı gelecekte daha verimli ve sürdürülebilir olması için araştırmalara ihtiyaç vardır. Türkiye'de yapılan çalışmaların az olması ve yeterli miktarda Türkçe kaynakların bulunmaması sıkıntı yaratmaktadır. Bu çalışmanın amacı alternatif protein kaynakları hakkında yapılan araştırmaların az olduğu Türkiye'de bu alana katkı sağlamaktır.