Kentsel Arazi Geliştirme ve Kentsel Yayılma Alanlarında Yer ve Yatırım Tercihlerinin Analizi: Ankara İli Örneği

Abstract

ÖZET Yüksek Lisans Tezi KENTSEL ARAZİ GELİŞTİRME VE KENTSEL YAYILMA ALANLARINDA YER VE YATIRIM TERCİHLERİNİN ANALİZİ: ANKARA İLİ ÖRNEĞİ Nisa Nur KÜLAHÇI CEBE Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Anabilim Dalı Arazi Yönetimi ve Politikası Yüksek Lisans Programı Danışman: Prof. Dr. Harun TANRIVERMİŞ

Hızla artan kentleşme süreci, kentlerin yakın çevresindeki arazi ve doğal kaynaklar üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır. Bu süreçle birlikte ortaya çıkan kentsel yayılma eğilimi, kente komşu kırsal alanları ciddi şekilde tehdit etmekte ve sürdürülebilirlik sorunlarını beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla kentsel araziler için yapılan yer seçimi kararları hem sürdürülebilirlik hem de yaşam kalitesi açısından kritik öneme sahiptir. Çalışmanın amacı arazi geliştirme süreçlerinin yatırım talebine olan etkilerini belirlemektir. Araştırma kapsamında Keçiören ilçesindeki Ovacık Mahallesi ve Etimesgut ilçesindeki Bağlıca Mahallesi, Ankara ilinin iki farklı ilçesinde yer alan yeni yerleşim alanları olarak incelenmiştir. Bu mahallelerde kentsel arazi geliştirme süreçleri detaylı olarak irdelenmiş ve yer ile yatırım tercihlerinin kapsamlı analizi yapılmıştır. Araştırmada arazi geliştirme sürecinin temel aktörleri olan proje geliştirme şirketleri ve inşaat şirketlerinin yetkili temsilcileriyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Proje yer seçiminde kullanılan kriterler, bu kriterlerin önem dereceleri ve tercih edilen yerleşim alanlarının seçilme gerekçeleri, çoklu karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) kullanılarak sistematik olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, Analitik Hiyerarşi Sürecinin proje yer seçimi ve şehirlerin büyüme yönü belirleme süreçlerinde etkili bir nicel yaklaşım olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, kentsel planlama ve gayrimenkul yatırım kararları için önemli rehber niteliği taşımaktadır. Yer seçiminde etkili olan kriterlerin önem sıralamasında, gayrimenkul satış fiyatları ve kira paraları en yüksek önceliğe sahip olurken, eğitim kurumlarına yakınlık en düşük öncelikli kriter olarak belirlenmiştir. Demografik yapı farklılıkları ve gayrimenkul tercihlerindeki standart dışı eğilimlerin gözlendiği Ovacık ve Bağlıca mahallelerinin karşılaştırmalı analizinde, incelenen kriterlerin bütüncül değerlendirilmesi sonucunda, Ovacık Mahallesi en yüksek puanı aldığı görülmüştür. İncelenen kriterler ve elde edilen bulgular, gayrimenkul sektörünün genel yapısını ve dinamiklerini başarılı bir şekilde yansıtmaktadır. Mayıs 2025, 127 sayfa