Yabancı Unsurlu Ortak Girişim Sözleşmelerinde Culpa In Contrahendo Sorumluluğuna Uygulanacak Hukuk

Abstract

Büyük çapta sermaye ve uzmanlık alanı gerektiren riskli işlerde, bir iş birliği modeli olarak ortak girişime başvurulmaktadır. Ortak girişim ister sözleşmeye dayalı isterse sermayeye katılımlı olsun, nihayetinde ortak girişim sözleşmesi ile kurulmaktadır. Ortak girişim sözleşmesi, adi ortaklık sözleşmesi olarak nitelendirilmektedir. Bu sözleşmenin görüşmelerinde; kusurlu davranışlar ile görüşmelerin yarıda kesilmesine, geçersiz veya elverişsiz bir sözleşmenin kurulmasına, kişi veya malvarlığında zarara neden olunursa culpa in contrahendo sorumluluğu gündeme gelir. Türk hukukunda culpa in contrahendo sorumluluğu, olay gruplarına bağlı olarak çoğunlukla sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerine tabi tutulmaktadır. Culpa in contrahendo sorumluluğu, Türk kanunlar ihtilafında doğrudan düzenlenen bir sorumluluk türü değildir. Yapılan vasıflandırma ile culpa in contrahendo olay grupları kişiye ve mala verilen zararlar haricinde sözleşme statüsünde kabul edilmektedir. Bu açıdan ortak girişim sözleşmelerinde culpa in contrahendo sorumluluğuna uygulanacak hukuk, MÖHUK m. 24 çerçevesinde belirlenir. Taraflar culpa in contrahendo sorumluluğunun bizzat kendisine yönelik hukuk seçimi yapabilirler. Sözleşme için yapılan hukuk seçimi, örtülü olarak culpa in contrahendo sorumluluğu için de geçerli olur. Hukuk seçiminin yokluğunda, uygulanacak hukuk karakteristik edim borçlusunun hukuku olur. Ortak girişim sözleşmelerinde karakteristik edim genellikle tespit edilememektedir. Bu durumda uygulanacak hukuk, bütün irtibatların gösterdiği sözleşmeyle en sıkı ilişkili olan hukuktur. Bu çalışma ile ortak girişim sözleşmelerinde culpa in contrahendo sorumluluğuna uygulanacak hukukun tespit edilmesi amaçlanmıştır.