Psikofiziksel yaklaşımlar aracılığıyla hareket ve ses odaklı yaratıcı rol tasarımı ve bir uygulama

Abstract

Bu çalışma, oyuncunun psikofiziksel yaklaşımlar aracılığıyla, hareket ve ses kullanımından yola çıkarak bir rolü nasıl tasarlayabileceğine dair bir anahtarlar dizisi sunmayı amaçlamaktadır. Oyuncunun bedensel nitelikleri olan hareket ve sesin rolün dünyasıyla nasıl bütüncül olarak ele alınıp çalışılabileceğine, bu noktada oyuncunun kendi kaynaklarını nasıl özgürce kullanıp, yaratım sürecindeki özerkliğini koruyabileceğine dair sorular sormaktadır. Bu soruları sorarken, oyuncunun söz konusu yöntemler ışığında terminolojisini geliştirmek ve böylelikle kendi hakkındaki farkındalığını güçlendirmek tezin odaklandığı ana meseledir. Oyuncunun özerkliğini kurma aşamasında, eğitmen-yönetmenin kendini nasıl konumlandıracağı meselesi de tezin bir başka odak noktasıdır. Bu bağlamda, tez, oyuncu ve yönetmenin bir arada çalışarak, yönetmenin, oyuncunun özgür yaratımına alan açabilmesinin ne derecede mümkün olabileceğini araştırmaktadır. Tezin kuramsal ve uygulamalı çerçevesi, psikofizikselliğe farklı bakış açıları sunan Stanislavski, Grotowski, Chekhov, Laban ve Linklater'ın oyunculuk, hareket ve ses üzerine çalışmaları doğrultusunda çizilmiştir. Bu yaklaşımlardan faydalanarak öğrenci-oyuncularla bir oyun çalışma sürecinde rol tasarımına ilişkin uygulamalar yapılmıştır. Sahnelenmek üzere, Anton Çehov'un Üç Kız Kardeş adlı oyunu seçilmiş ve rol tasarımına yönelik metodolojik çalışmalar ile sahnelemeye ilişkin dramaturji ve reji çalışmaları birbiriyle bağlantılı ve eş zamanlı bir süreçte yürütülmüştür.