Türkiye’de Katılım Banklarının Fon Toplama Ve Fon Kullandırma Yöntemleri

Abstract

Ülkemizde ve dünyada halen gelişimini sürdüren faizsiz bankacılık sistemi, dini gerekçeler başta olmak üzere sosyal ve ekonomik nedenlerle finans sistemine girememiş olan fonların piyasaya aktarılması ve atıl duran bu kaynaklar ile fayda sağlanması amacı ile doğmuş ve konvansiyonel bankacılığa alternatif olmuştur. Faizsiz bankacılığın temelleri ilk etapta Müslüman olan ülkelerde atılmış olsa da ilerleyen dönemlerde tüm dünyaya yayılmış ve birçok kurum faaliyet göstermeye başlamıştır. Ülkemiz 1975 yılında İslam Kalkınma Bankası’nın kurucu ortağı olarak adım atmış ve 1983 yılında bakanlar kurulu kararı ile “Özel Finans Kurumları” faaliyet geçmiş ve İslami finans modeline göre hizmet vermeye başlamıştır.2006 yılından itibaren ise ÖFK’ ları “ Katılım Bankası” statüsü kazanmıştır. Bu çalışmamın amacı, ülkemizde faaliyette bulunan katılım bankalarının, tasarruf sahipleri ve fon talep edenleri birbirleri ile hangi yöntem ve esaslar çerçevesinde karşılaştırdıkları, hangi ürünlerini kullanarak taleplere karşılık verdiğini detaylandırmaktır. Faizden uzak kalmak isteyen kişi ve kurumların konvansiyonel bankacılık anlayışından uzak faiz hassasiyeti ile faaliyet gösteren katılım bankaları ile konvansiyonel bankaların farklılıklarını ortaya koymak, fon toplama ve fon kullandırma yöntemlerinin işleyiş biçimlerinin detaylarının teorik incelemesidir. Sonuç olarak, katılım bankacılığı ve konvansiyonel bankacılık sistemi şeklen benzer vaziyette görünseler de işleyiş bakımından temel farklılıklar bulunmaktadır. Kar/zarar ortaklığı prensibine göre faaliyet yürüten katılım bankalarının hem içinde yer aldığı bankacılık sektörüne hem de ülke ekonomisine doğrudan katkısının yüksek olduğu görülmektedir. Karlılık düzeylerinin artışı ve kamunun da katılım bankacılığı alanında faaliyete başlamış olması tablonun daha da iyimse bir hal almasına sebep olmaktadır. İslamiyet’in gereklilikleri ile ürün gamı düşük gibi görünse de birçok işleme aracılık edebilecek, temel bankacılık hizmetlerini müşterilerine sunabilecek donanım ve ürüne sahip oldukları açıktır.