Ankara ve Konya illeri marul ekim alanlarında solgunluğa neden olan fusarium oxysporum F. SP. lactucae'nın ırklarının ve vejetatif uyum gruplarının belirlenmesi

Abstract

Çalışmamızda Ankara ve Konya marul üretim alanlarından elde edilen 51 adet Fusarium spp. izolatının SCot ve iPBS markörleri ve tef1-a ve rpb2 gen bölgelerinin sekans analizleriyle yapılan teşhislerinde kırk sekiz tanesinin Fusarium oxysporum f.sp. lactucae (Fol) olduğu tespit edilmiştir. Diğer üç izolat ise F. redolens, F. equiseti ve F. clavum olarak teşhis edilmiştir. Marulda solgunluk ve kök boğazı çürüklüğü etmeni olan Fol izolatlarının yapılan patojenisite denemeleri sonucunda hastalık şiddeti değerleri %20-90,92 arasında değişmiştir. Fol izolatlarının vejetatif uyum gruplarını belirlemek için yapılan nit mutantları testinde 36 adet Ankara ve Konya izolatından ve 4 adet yurt dışı referans izolatından 730 adet nit1, 25 adet nit3 ve 50 adet nitM olmak üzere toplam 805 adet mutant elde edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen ve yurt dışı referans izolatlarından elde edilen nit mutantlarının (nit1 ve nitM/nit3) her türlü kombinasyonları minimal ortamda eşleştirilerek toplam 314 adet vejetatif uyum grubu testi yapılmıştır. BKK T-1 k B-1 ve BTK y-A-x kodlu Ankara Fol izolatları, VCG 0303/ ırk 4'ü temsil eden Fol 896 ve Fol 888 kodlu referans izolatları ile heterekaryon oluşturmaları nedeni ile VCG 0303 olarak tanımlanmışlardır. Bu iki izolatla vejetatif olarak uyumlu bulunan sekiz izolatın VCG 0303 olduğu tespit edilmiştir. VCG 0300 /ırk 1'in referans izolatları olan GT Fus 1, GT Fus 2, Ankara ve Konya izolatlarının hiçbir mutantıyla heterekaryon oluşturmamıştır. İki izolatın self-incompatible olduğu belirlenmiştir. Dokuz izolatın self-compatible olduğu bulunmuş, ancak herhangi bir referans izolatıyla vejetatif uyumluluk gözlenemediğinden uyum grupları VCG030- olarak adlandırılmıştır. Sekiz mutanttan sadece nit1 mutantı elde edildiğinden vejetatif uyumluluk durumları tam olarak belirlenememiştir. Irk belirleme çalışmasında K 1/6 Konya ve BTK y-A-x Ankara Fol izolatları ayırıcı test çeşitlerinde ırk 4 referans izolatları ile aynı reaksiyonu göstermelerinden dolayı ırk 4 olarak tanımlanmışlardır. F. oxysporum f.sp. lactucae'de VCG nin ırka spesifik olmasından dolayı VCG 0303 olarak tanımlanan diğer izolatların da ırk 4 olabileceği düşünülmektedir.