Bir çekişme alanı olarak Türkiye'de göçmenliğin söylemsel kurulumu: Suriyeliler ve Ukraynalılar örneği

Abstract

Bu tez, uluslararası göçün bir sosyal sorun olarak inşasından yola çıkarak, Türkiye bağlamında Suriyeli ve Ukraynalı zorunlu göçmen gruplarına yönelik Twitter/X platformunda inşa edilen söylemleri incelemektedir. Bu bağlamda, Twitter/X platformunda ilgili gruplarla ilişkili söylemsel tezahürlerin Türkiye'nin ideolojik, tarihsel-kültürel ve sosyobilişsel kodlarıyla nasıl bir etkileşim halinde olduğu ortaya konulmuştur. Bunun yanında, Suriyeli ve Ukraynalı zorunlu göçmen grupları örnekleminde yürütülen bu çalışma, zorunlu göçmen gruplarına yönelik söylemlerin farklılık ve benzerliklerini ortaya koymaktadır. Eleştirel söylem analizi hattında tezin teorik zeminini oluşturan van Dijk'in sosyo-bilişsel yaklaşımı (SBY) ve KhosraviNik'in sosyal medya söylem analizi (SM-CDA) modelinin sağladığı metodolojik imkânlar çerçevesinde Twitter/X platformundan elde edilen verilerden hareketle, ilgili gruplara yönelik söylemlerin mikro (dilsel), mezo (grupsal kimlik) ve makro (ideolojik/tarihsel) düzeylerde nasıl inşa edildiği analiz edilmiştir. Böylece Suriyeli ve Ukraynalı zorunlu göçmen gruplarına yönelik söylem örüntüleri eleştirel biçimde çözümlenmiş, Türkiye özelinde Suriyeli ve Ukraynalı zorunlu göçmenlere yönelik söylemlerin ideolojik, tarihsel-kültürel ve sosyobilişsel arka planı görünür kılınmıştır. Çalışma, göç olgusunun yalnızca hukuki, ekonomik veya demografik bir mesele olmadığını; aksine sosyal medya, siyaset ve dil dolayımıyla yeniden üretilen çok katmanlı bir çekişme sahası olduğunu göstermektedir.