Endemik mikrobiyal kaynaklı ekstraselüler proteaz enzim üretiminin optimizasyonu

Abstract

Bu çalışmada, dört farklı Penicillium cinsi küf türünün hücre dışı proteaz aktivitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda değerlendirilen küfler P. brevicompactum, P. chrysogenum, P. cavernicola, ve P. corylophilum türlerinden oluşmaktadır. Çalışma öncesinde coğrafi işarete sahip geleneksel bir peynir olan Divle Obruğu Tulumundan izole edilen stok kültürler kullanılmıştır. Suşlar, malt extract agar besiyerinde 28 °C'de 5 gün aerobik olarak canlandırılmış olup gelişen suşlar peynir besiyerine inkübe edilerek elde edilen süpernatant enzim aktivitesi tayininde kullanılmıştır. Peynir besi ortamını içeren petri kaplarında gelişen küf tabakası altında kalan sıvı kısım süpernatant olarak kullanılmıştır. Küflerin enzim aktiviteleri belirlenirken 3 farklı parametre kullanılmış olup, bunlar pH, sıcaklık ve süre'dir. Her parametre için üç farklı değer değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Değerler pH 4.7, 5.0 ve 5.3; sıcaklık 15, 20 ve 25 °C; süre 7, 11 ve 14 gün olarak belirlenmiştir. Süpernatantların UV-VIS spektrofotometrede 660 nm dalga boyunda elde edilen absorbans değerleri enzim aktivite değerlerinin hesaplanmasında kullanılmıştır. Deney verilerine göre en yüksek proteaz aktivitesi P. corylophilum suşunun pH 5 ve 25 °C koşullarında 11 gün boyunca geliştirildiği örneklerde gözlenmiştir. Suşların optimum enzim aktivitesini belirlemek için farklı modeller denenmiş ve ikinci dereceden polinom modelin uygun olduğu değerlendirilmiştir. Modelleme sonuçlarımıza göre P. corylophilum hariç sıcaklığın enzim aktivitesi üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. P. corylophilum için en yüksek enzim aktivitesi 15 °C'de 5.03 pH ve 12.1 günde, 20 °C'de 5.03 pH ve 11.3 günde ve 25 °C'de 5.03 pH ve 10.6 günde şeklinde bulunmuştur. Bu kapsamda tez çalışmasının amacı değerlendirilen küf suşları tarafından sentezlenen proteaz enziminin optimum üretim koşullarını belirlemektir. Elde edilen bu veriler tezin tamamlanması sonrasında uzun vadede gerçekleştirilecek diğer çalışmalar ile ekstrakte enzimin mikrobiyal enzim kaynağı olarak peynir üretiminde kullanılan rennet enzimine alternatif olarak kullanılabilirliğinin belirlenmesinde yardımcı olacaktır.