Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki bitki adlarının karşılaştırmalı incelenmesi

Abstract

“Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki Bitki Adlarının Karşılaştırmalı İncelenmesi” adlı çalışmada bitki adların anlam, kavram ve yapı bakımından karşılaştırılarak incelenmiştir. Bu çalışma, önsöz, giriş, içindekiler, birinci bölüm, ikinci bölüm, üçüncü bölüm, dördüncü bölüm, beşinci bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Birinci bölümde, tezin teorik kuramsal çerçevesini oluşturan adbiliminin tanımı yapılarak alt dalları ele alınmıştır. Arıca bu bölümde bitki adları, bitki adlarıyla ilgili terimler ve bu alanda yapılan çalışmalar hakkında genel bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki bitki adları anlam bakımından, yazılışı ve anlamı aynı olan, fonetik farklılık bulunan, yalancı eşdeğerlik oluşturan, farklı adlandırılan ve karşılığı diğer lehçede bulunmayan vb. gibi alt başlıklarda incelenmiştir. Üçüncü bölümde, iki lehçedeki bitki adları kavram bakımından ele alınmıştır. Bu bitkim adları, aile-akraba, eşya, gök, kişi, hayvan, maden, meslek, millet, renk, sayı, organ ve yer adlarıyla; cinsiyet, din-inanç, diş görünüş, koku, tat, zaman ve yetiştiği yeri bildiren kavramlarla kurulan bitki adları gibi alt başlıklarda değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde bitki adları, yapı bakımından basit, türemiş ve birleşik olmak üzeri üç alt başlıkta ele alınmıştır. Birleşik bitki adları ise “isim tamlaması, sıfat tamlaması, isim+sıfat-fiil, isnat grubu, tekrar grubu ve cümle biçiminde olanlar” şeklinde gruplandırılmıştır. Tezin sonunda ek olarak Özbek Türkçesi- Türkiye Türkçesi- Latince, Türkiye Türkçesi- Özbek Türkçesi- Latince ve Latince- Özbek Türkçesi- Türkiye Türkçesi karşılıklarını içeren bitki adlarının tablosu sunulmuştur Çalışmanın sonuç kısmında ise yapılan incelemelerin sonuçları verilmiştir. Bunun yanı sıra, çalışmada kullanılan tüm kaynaklar alfabetik sırayla gösterilmiştir.