Türkiye’de milliyetçiliğin sağ ve sol siyasetteki görünümleri: 1960-1980 dönemi üzerine bir sözlü tarih çalışması

Abstract

Bu tez, Türkiye’de 1960-1980 yılları arasında sağ ve sol siyasal geleneklerin farklı damarları içinde milliyetçiliğin kazandığı çoğul biçimleri sözlü tarih yöntemi aracılığıyla incelemeyi konu edinmektedir. Çalışmanın temel amacı, bahsi geçen zaman aralığında farklı siyasal grupların milliyetçilikle hangi ideolojik hatlar üzerinden ilişki kurduklarını, bu ilişkiyi hangi tarihsel dönemlerde ve hangi koşullar altında yeniden tanımladıklarını ya da kimi zaman bu çizgiden nasıl uzaklaştıklarını ortaya koymaktır. Tezin çıkış noktası, milliyetçiliğin yalnızca sağ siyasetle özdeşleştirilebilecek tekil bir ideolojik aidiyet değil; Türkiye’de neredeyse tüm siyasal geleneklerin söylemine, duygulanım dünyasına ve gündelik tahayyüllerine farklı yoğunluk ve biçimlerde sızmış çok yönlü bir anlam alanı olduğu varsayımına dayanmaktadır. Bu çerçevede çalışma, yazılı kaynaklardan yararlanmakla birlikte esas olarak, 1960-1980 döneminde sağ ve sol siyasal çevrelerde yer almış toplam elli aktörle gerçekleştirilen sözlü tarih görüşmelerine dayanmaktadır. Araştırma, söz konusu dönemde farklı siyasal geleneklere mensup aktörlerin milliyetçilikle kurdukları ilişkilerin tarihsel bağlam, söylemsel örüntüler, ideolojik konumlanmalar ve bireysel deneyimler üzerinden nasıl şekillendiğini analiz etmeyi hedeflemektedir. Bu ilişkilerin çeşitliliği üzerinden, milliyetçiliğin anlamının nasıl sürekli olarak yeniden üretildiği ve dönüştürüldüğü gösterilmeye çalışılmaktadır. Bu doğrultuda, milliyetçiliğin toplumsal pratikler aracılığıyla kimlik inşa eden bir söylem olarak nasıl işlediğini kavramak, tezin temel hedefleri arasında yer almaktadır.