Ekolojik tekinsizlik: Sosyo-kültürel bağlamda çöp ve katı atık sorunu (Ankara Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi örneği)

Abstract

Günümüzde çöp ve evsel katı atıklarımız bilinçsiz ve aşırı tüketimin de katkısıyla önemli bir çevre sorunu haline gelmiştir. Modern dünyada çöplerimizi her ne kadar görünmez kılmaya çalışsak da gün geçtikçe daha da büyüyen çöpler bizleri tehdit etmeye devam etmektedir. Çöplerimiz hem bu yönüyle bir yıkımı işaret ederken hem de bir yeniden doğuşu da göstermektedir. Kapitalist ekonomik sistem ve neo-liberal yaşam tarzı bir taraftan zengin kesimlerin çöpten olabildiğince uzaklaşmasına neden olurken, bir taraftan da geri dönüşüm sektörü tarafından da bir zenginleşme kaynağı haline gelmiştir. Bunun yanı sıra, yoksullar hem yaşam alanları olarak çöpe yakın yerlerde ikamet etmek, hem de çöpü (çöpten çıkan işe yarar atığı) satarak ya da doğrudan çöpten beslenerek geçinmek durumunda bırakılmışlardır. Çöpün kendine özgü karışıklığı onu tekinsiz bir hale getirmektedir. Bu bakımdan onu "ekolojik tekinsizlik" olarak nitelemek doğru bir yaklaşım olacaktır. Tez çalışması kapsamında Ankara Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi öğrencilerinin çöp ve atıklarla olan ilişkilerinin nasıl bir süreç izlediği yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak anlaşılmaya çalışılmıştır. Farklı soyo-kültürel çevrelerden gelen ve farklı gelir düzeylerine sahip rastgele bölümlerden seçilmiş her bir üniversiteden 25'er, toplam olarak 50 öğrenci ile görüşülüp bir sonuca ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Çöp, Atık, Ekolojik Tekinsizlik, Geri Dönüşüm