Örgüt kültürü ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide yetenek yönetimi ve psikolojik güvenliğin rolü

Abstract

Bu çalışma, örgüt kültürü ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkiyi incelemekte ve bu ilişkide algılanan yetenek yönetimi ile psikolojik güvenlik algısının rollerini araştırmaktadır. Sosyal Kimlik Teorisi temelinde yapılandırılan araştırma, bireylerin örgütleriyle kurdukları aidiyet bağının, çalışanların kendilerini örgütün bir parçası olarak görmeleri ve onunla duygusal-bilişsel bütünlük kurmaları anlamına gelen örgütsel özdeşleşme bağlamında değerlendirilmesinin önemine dikkat çekmektedir. Örgüt kültürü, örgütsel özdeşleşme sürecini etkileyen temel unsurlardan biri olup, bu etkinin daha kapsamlı anlaşılabilmesi için ilişkiye etki eden aracı ve düzenleyici değişkenlerin de dikkate alınması gerekmektedir. Bu kapsamda çalışmada, örgüt kültürü ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkiye algılanan yetenek yönetimi düzenleyici, psikolojik güvenlik algısı ise aracı değişken olarak dâhil edilmiştir. Araştırmada örgüt kültürü, Cameron ve Quinn'in Rekabetçi Değerler Modeli temel alınarak klan, adhokrasi, pazar ve hiyerarşi olmak üzere dört kültür tipi üzerinden ele alınmıştır. Veriler, Türkiye genelinde kamu ve özel sektörlerde çalışan 468 katılımcıdan toplanmıştır. Hipotez testlerinde regresyon analizi, aracı ve düzenleyici etkilerin analizinde ise PROCESS Makrosu kullanılmıştır. Bulgular, esneklik ve katılıma dayalı yapılar sunan klan ve adhokrasi kültürlerinde örgütsel özdeşleşmenin, denetim ve rekabete odaklı pazar ve hiyerarşi kültürlerine göre daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca algılanan yetenek yönetimi, adhokrasi kültürü dışında kalan tüm kültür tipleri ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici rol oynamaktadır. Psikolojik güvenlik algısı ise tüm kültür tiplerinde bu ilişki üzerinde anlamlı bir aracı değişken olarak işlev görmektedir.