Etnik gruplarda sosyal kimlik ve algılanan ayrımcılık: Türk ve Kürt etnik grupları üzerine bir çalışma

Abstract

Türkiye'de yaşayan Türk ve Kürt etnik grupları arasındaki ilişkileri, sosyalpsikolojik açıdan değerlendirmeyi amaçlayan bu çalışmanın kuramsal arka planınıSosyal Kimlik Kuramı, Sosyal Baskınlık Kuramı ve Sosyal Temas Hipotezioluşturmaktadır.Türk ve Kürt gruplarının, etnik gruplarıyla özdeşleşme düzeyi, sosyalbaskınlık yönelimi, sosyal temas niteliği, sosyal temas sıklığı, etnik gruplar arasıstatü farkını meşru görme düzeyi ve algılanan ayrımcılık arasındaki ilişkileriincelenmeyi amaçlayan bu çalışmada, veri toplamak amacıyla Kolektif BenlikSaygısı Ölçeği, Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği, Sosyal Temas Ölçeği, EtnikGruplar Arası Meşruiyet Algısı Ölçeği ve Algılanan Ayrımcılık Ölçeğikullanılmıştır.Araştırmanın örneklemi 224 Türk ve 240 Kürt katılımcıdan oluşmaktadır.Bulgular, iki grubun etnik gruplarıyla özdeşleşme, sosyal temas ve algılananayrımcılık alt ölçeklerinde anlamlı derecede farklılaştığını göstermiştir. Kürtler,Türklerle karşılaştırıldığında daha yüksek düzeyde etnik özdeşleşme düzeyi ortayakoymuşlardır. Kürtlerin, Kürtlere yönelik bireysel ve kolektif ayrımcılık algısı düzeyiTürklere oranla daha yüksek bulunmuştur. Kürtler Türklere oranla daha yükseksosyal temas sıklığı ve daha düşük sosyal temas niteliği belirtmişlerdir. Etnik grupla özdeşleşme ve siyasi görüş konusunda da iki grup farklılaşmaktadır. Türkler sağsiyasi görüşlere, Kürtler ise sol siyasi görüşlere doğru yöneldikçe etnik gruplarıyladaha fazla özdeşleşmektedir. Ayrıca, Türklerle olan sosyal temasının niteliği,115Kürtlerin, Kürtlere yönelik bireysel ve Kürtlere yönelik kolektif ayrımcılık algılarınıanlamlı olarak yordamaktadır.AbstractThis study, which aims to examine relations between the Turkish and theKurdish ethnic groups in Turkey from social psychological perspective, uses SocialIdentity Theory, Social Dominance Theory and Social Contact Hypothesis itstheoretical background.This study aims to analyse the Turkish and the Kurdish groups in terms oftheir ethnic identification levels, social dominance orientation, social contact quality,level to see status gap legitimacy and perceived discrimination, has used CollectiveSelf-Esteem Scale, Social Dominance Orientation Scale, Social Contact Scale,Perceived Inter-ethnic Legitimacy Scale and Perceived Dscrimination Scale tocollect data.The sample group is composed of 224 Turkish and 240 Kurdish participants.Facts show that there are substantial differences in regard to ethnic identification,social contact and perceived discrimination in subscales. Comparing to the Turks, theKurds show a higher ethnic identification level. Similarly it is found that, comparingto the Turks, the Kurds have a higher level of perceived discrimination at bothindividual and collective levels. The Kurds show a higher level of social contactfrequency and lesser level of social contact quality. The two ethnic groups showdifferences also in terms of ethnic identification and political views. The Turksexperience a better identification level when they move towards right wing politicalview yet the Kurds experience a better identification level when they move towardsleft wing political view. Furthermore, the quality of social contact with the Turks117determines the prediction of individual and collective discrimination level among theKurds at a significant level.