Şehit yakınlarının manevi ihtiyaçlarının belirlenmesi ve emniyet mensubu şehitlerin yakınlarına yönelik manevi bakım uygulamaları

Abstract

Bu tezin amacı şehit yakınlarının manevi ihtiyaçlarını belirlemek ve manevi bakım uygulamalarının şehit yakınlarının yas, psikolojik iyi oluş ve Tanrı algısı düzeylerine etkisini ortaya koymaktır. Araştırmanın birinci bölümü olan nitel aşamada, manevi ihtiyaçlarının belirlenmesi ve yas deneyimlerine ilişkin anlam yaratma süreçlerinin anlaşılabilmesi için 48 şehit yakınıyla derinlemesine ikili görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler nitel bir analize tabi tutulmuştur. Bu amaçla kullanılan yorumlayıcı fenomenolojik analiz yönteminde 4 ana tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar: "1. Yas Süreci, 2. Değerler, Duygular ve Hayata Yansımaları, 3. Bağlar ve İlişkiler ve son olarak ise 4. Maneviyat"tır. Araştırmanın nicel aşamasında ise; bu temalardan ve Değer Odaklı Manevi Bakım Programından faydalanılarak şehit yakınlarına yönelik manevi bakım uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Manevi bakım uygulamaları; 30 katılımcıdan oluşan deney grubunda 17 oturum olarak gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda yer alan katılımcı sayısı ise yine 30'dur. Manevi bakım uygulamalarının amacı; bireylerin Yaratıcılarıyla sağlıklı bir bağ kurmalarına, bu bağdan aldıkları güçle şehit yakını olma deneyimini anlamlandırmalarına ve baş etme süreçlerine katkı sunmaktır. Bu amaçla, deney grubu ile kontrol grubunda yer alan şehit yakınlarının; yas, psikolojik iyi oluş ve Tanrı algısı puanları karşılaştırılmıştır. Uygulanan, ön-test, son-test, kontrol ve izleme gruplu desende, beklendiği gibi manevi bakım uygulamaları yas, psikolojik iyi oluş ve Tanrı algısı puanlarını artırmış, ayrıca şehit yakını olma deneyiminin anlamlandırılması ve baş edebilme becerilerinin geliştirilmesinde etkili bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar ve çalışmanın etkileri literatür eşliğinde tartışılmış, araştırma sonunda bir takım önerilere yer verilmiştir.