Bazı Hordeum genotiplerinin Rhynchosporium commune'ye karşı reaksiyonları ve dayanıklı bulunan genotiplerde Rrs1 dayanıklılık lokusunun moleküler markörler kullanılarak araştırılması

Abstract

Rynchosporium commune fungusu arpa bitkisinde arpa yaprak lekesi hastalığına neden olmaktadır. Bu çalışmada, 27 arpa çeşidi, 15 yerel arpa çeşidi, 10 Hordeum spontaneum, 8 Hordeum bulbosum yabani arpa genotipi arpa yaprak lekesi hastalığına karşı değerlendirilmiş ve 5 çeşit (Avcı 2002, Çetin 2000, Sinanbey, Cirit, Cacabey), 3 Hordeum spontaneum genotipi (Hs4, Hs8, Hs9) ve 4 adet Hordeum bulbosum genotipi (Hb2, Hb3, Hb4, Hb8) dayanıklı olarak bulunmuştur. On beş arpa yerel çeşidinin hiçbiri hastalığa karşı dayanıklılık göstermemiştir. Dayanıklı bulunan arpa genotipleri Rrs1 lokusuna en yakın bölgeyi işaret eden, CAPS markörleri (11_1476, 11_0010, 11_0823 ve 11_0315) ve arpa yaprak lekesi hastalığı dayanıklılık genleri ile ilişkili markörler (Bmac209-SCAR, HVS3-SCAR, Bmac67-SSR, Ebmac871-SSR, Bmag0006-SSR) ile test edilerek R. commune'ye karşı arpa genotiplerinde Rrs1 dayanıklılık geninin varlığı araştırılmıştır. Bölgeye en yakın olan 11_0823 CAPS marköründe Avcı 2002, Sinanbey, Cirit ve Cacabey çeşitlerinde dayanıklı bant profili görülmüştür. HVS3-SCAR marköründe Avcı 2002, Sinanbey, Cirit, Cacabey çeşitleri ve Hb2, Hb3, Hb4 H. bulbosum genotipleri, Ebmac871-SSR ve Bmac209-SSR markörleri bant profillerine göre Avcı 2002 ve Sinanbey çeşitleri ile Hs4, Hs8 ve Hs9 H. spontaneum genotipleri, Bmag 0006-SSR markörü bant profilinde Çetin 2000, Cirit ve Cacabey çeşitleri ile Hs4, Hs8 ve Hs9 H. spontaneum genotipleri, Bmac67-SSR marköründe ise Avcı 2002, Çetin 2000, Cirit ve Cacabey çeşitleri ile Hs8 ve Hs9 H. spontaneum genotipleri dayanıklı bant profili göstermişlerdir. Rrs1 arpa yaprak lekesi direnci etiketlemesi için kullanılan bu markörlerin ıslah programlarında piramitleme çalışmalarını ve markör destekli seçimi kolaylaştırabilir.