Gelişim riskleri açısından ürün sorumluluğu

Abstract

Gelişim riski, bir ürünün piyasaya sürüldüğü esnada ayıplı olduğunun bilim ve tekniğin düzeyi itibariyle objektif olarak tespit edilememesi durumudur. Bu halde esasen ürün ayıplıdır ancak ürünün piyasaya sürüldüğü esnadaki bilim ve tekniğin düzeyi itibariyle bu durum fark edilebilir nitelikte değildir. Gelişim riski, klasik ayıp kategorileri arasında yer alan tasarım ve talimat ayıpları ile ilişkili olarak ortaya çıkabilmektedir. Bu tür risklerden üreticinin sorumlu tutulmasının gerekip gerekmediği hususu süregelen bir tartışmadır. Bu çalışmanın konusu, gelişim riskleri açısından ürün sorumluluğudur. Çalışmada Alman, İsviçre ve Türk hukukundaki meseleye ilişkin düzenlemeler mukayeseli olarak ele alınmaktadır. Bu kapsamda birinci bölümde ürün sorumluluğunun tarihsel gelişimine ilişkin bilgilere yer verilmektedir. İkinci bölümde ürün sorumluluğu bakımından önem arz eden ürün, üretici, ayıp ve ürünün piyasaya sürüldüğü zaman kavramları açıklanmaya çalışılmaktadır. Üçüncü bölümde gelişim riski kavramından ne anlaşılması gerektiği, bu kavramın benzer kavramlardan farklılıkları ve gelişim risklerine ilişkin örnek olay grupları incelenmektedir. Ardından gelişim riskleri bakımından ürün sorumluluğu meselesi mukayeseli olarak değerlendirilmektedir. Son bölümde ise öncelikle sorumluluktan kurtuluş sebebi olarak gelişim riskleri meselesine yer verilmektedir. Akabinde kendi kendine öğrenme yeteneğine sahip yapay zekâ sistemlerinin öğrenme sürecindeki verdiği hatalı kararların gelişim riski olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Son olarak, hukuki ekonomik bakış açısı perspektifinden, gelişim risklerinden sorumluluk meselesi üzerinde durulmaktadır.