Geri Göndermeme İlkesi Bakımından Güvenli Üçüncü Ülke Uygulaması

Abstract

Çalışma kapsamında ilk bölümde; geri göndermeme ilkesine ilişkin tanım yapıldıktan sonra; kavramın hukuki niteliği ortaya koyulmuştur. Ayrıca bu ilkenin düzenlendiği uluslararası metinlerdeki düzenlemeler ışığında ilkenin ilişkili olduğu hak ve hürriyetler tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde; geri göndermeme ilkesiyle ilişkili olarak güvenli üçüncü ülke uygulamasına ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Bu uygulamanın ortaya çıkışı, hukuki dayanağı tespit edilmiş ve güvenli üçüncü ülkenin tespitinde dikkate alınan ölçütler ortaya koyulmuştur. Genel değerlendirmelerin ardından AB hukukunda uygulamaya yaklaşım değerlendirilmiştir. Bu çalışma dahilinde, uluslararası koruma başvurularını düzenleyen merkezi AB hukuki çerçevesi mercek altına alınmıştır. Bu çerçeve, bir yandan, bir ülkenin "güvenli üçüncü ülke" olarak nitelendirilmesinin tanımını ve ayrıntılı şartlarını belirleyen AB Usul Yönergesi'nin (Uluslararası Korumaya İlişkin) ilgili maddelerini; diğer yandan, bir sığınma başvurusunun hangi üye devlet tarafından inceleneceğini belirleyen Dublin III Tüzüğü hükümlerini kapsamaktadır. Ayrıca, özellikle Türkiye ile AB arasındaki Geri Kabul Antlaşması ve AB- Türkiye Mutabakatı da incelenmiştir. Türkiye'nin, bahsi geçen Geri Kabul Antlaşması'nın işlerliği için "güvenli üçüncü ülke" statüsüne sahip olması kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, araştırmamızın üçüncü bölümünde Türk hukukunda geri göndermeme ilkesinin yeri değerlendirilirken bir yanda Türkiye'nin, güvenli üçüncü ülke statüsü için talep edilen koşulları karşılayıp karşılamadığını değerlendirmeye ayrılmıştır.