The Enforcement Of Jurısdıctıon Over Stateless Vessels In The Hıgh Seas

Abstract

Açık denizlerde bayraksız gemilerin faaliyet göstermesi, özellikle uyuşturucu kaçakçılığı, Yasadışı, Bildirilmemiş ve Düzensiz (IUU) balıkçılık ya da göçmen kaçakçılığı yapan gemiler söz konusu olduğunda, yeni bir olgu değildir. Deniz hukuku, açık denizlerin tüm dünya devletleri tarafından kullanımını düzenlemiştir. Bu amaçla açık deniz rejimi, bayrak devleti yargı yetkisi ilkesine dayanır. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (1982 UNCLOS), açık denizlerden bayraksız gemilerin yararlanmasını öngörmediği ve bu nedenle açık denizlerdeki bayraksız gemilerin düzenlenmesine ilişkin açık bir hüküm getirmedi. Bu durum, açık denizlerdeki bayraksız gemilere ilişkin yargı yetkisi konusunda bir tartışmaya yol açmıştır: Bir görüş tüm devletlerin bu gemiler üzerinde tam yargı yetkisine sahip olduğunu savunurken, diğeri bayraksız gemi ile yargı yetkisini kullanan devlet arasında bir bağ bulunmasını şart koşar. Bu tez, bayraksız gemiler etrafındaki yargı yetkisi belirsizliklerini açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Bunu başarmak için tez, öncelikle gemilerin uyruğuna ilişkin hukuki rejimi incelemekte ve deniz hukukunda net hukuki yanıtların bulunmamasından kaynaklanan sorunlu hukuki boşluğu vurgulamaktadır. İkinci olarak, konuya dair hukuk bilginlerinin görüşlerini, seçili ülkelerin devlet uygulamalarını ve ilgili yargı kararlarını gözden geçirmektedir. Bu kapsamlı analiz yoluyla, bu çalışma, bayraksız gemilerin ortaya çıkardığı yargı yetkisi sorunlarına ilişkin tutarlı bir pozisyon önermeyi hedeflemektedir. 1982 UNCLOS ve Açık Denizler Sözleşmesi (CHS) gibi ilgili anlaşmaların uygulanmasındaki boşluklar göz önüne alındığında, bu çalışma uluslararası hukuki çerçevelerin güçlendirilmesini önermektedir. Bunun için 1982 UNCLOS'un bazı hükümlerinin bayraksız gemileri açıkça kapsayacak şekilde revize edilmesi, 1988 Deniz Seyrüseferinin Güvenliğine Karşı Yasa Dışı Eylemlerin Bastırılması Sözleşmesi'nin (SUA) uygulanabilirliğinin genişletilmesi ve ulusal yasaların uyumlaştırılmasının güçlendirilmesi gereklidir. Ayrıca, gözetim ve uygulamanın iyileştirilmesi için devletler, bölgesel örgütler ve uluslararası kuruluşlar arasında artırılmış işbirliği şarttır.