Arapça ve Almanca fiil sisteminin karşılaştırmalı analizi

Abstract

Bu tez, Arapça ve Almanca fiil sistemlerini tarihsel, yapısal ve işlevsel açıdan karşılaştırmalı bir perspektifle ele almaktadır. Arapça, Sâmî dil ailesinden olup köktemelli morfolojik yapısı, zengin türetme imkânları ve ayrıntılı çekim kalıplarıyla dikkat çeker. Üç temel kategoride (mâzî, muzâri, emir) düzenlenen Arapça fiiller, ekler ve kalıplar aracılığıyla farklı zaman, kip, şahıs, cinsiyet ve sayı anlamları türetebilir. Ayrıca, geçişli-geçişsiz (müteaddi-lâzım) fiil ayrımı, harf-i cer kullanımı ve kök harflerinin özelliklerine göre sınıflandırılan sâlim, mudaaf, mahmuz, misal, ecvef, nâkıs ve lefîf fiil türleri Arapçanın morfolojik zenginliğini yansıtır. Öte yandan, Hint-Avrupa dil ailesine ait Cermen dillerinden biri olan Almanca, dört temel hal (Nominativ, Genitiv, Dativ, Akkusativ), artikel sistemi, bileşik fiil yapıları, modal fiiller ve yardımcı fiiller (haben, sein, werden) aracılığıyla geniş bir fiil çekim yelpazesi sunar. Almancanın zaman sistemi altı temel zaman (Präsens, Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt, Futur I, Futur II) ve emir kipinin yanı sıra Konjunktiv yapılarıyla da zenginleştirilmiştir. Bu çalışma, Arapça ve Almancanın fiil sistemleri arasında kök temelli morfoloji ile eklemeli çekim yapısı, zaman kavramlarının ifade ediliş biçimi, yardımcı fiil kullanımları ve sözdizimsel farklılıklar gibi konularda önemli benzerlik ve farklılıkların altını çizmektedir. Böylece karşılaştırmalı dilbilim, dil öğretimi ve çeviri faaliyetlerine katkı sağlayacak bütüncül bir bakış sunulmaktadır.