Türk idare hukukunda bağlı yetki kavramı

Abstract

İdare, toplumun ihtiyaçlarını karşılamak ve genel olarak kamu yararını sağlamak amacıyla, kamu gücünden kaynaklanan üstün yetki ve ayrıcalıklar ile faaliyette bulunmaktadır. İdareye, başta kanun olmak üzere mevzuat ile kendisine tanınan en temel yetki; tek yanlı olarak icrai nitelikte karar alabilme yetkisidir. İdareye tanınan yetkilerin, mevzuatta düzenleniş biçimlerine göre, "bağlı yetki" veya "takdir yetkisi" olarak nitelendirilmesi söz konusu olmaktadır. Türk idare hukukunda, idarenin harekete geçmesi, işlem yapması hususundaki serbestisi, hangi durumlarda hareket serbestisinin bulunduğu, hangi durumlarda bulunmadığı; bu hareket serbestisinin kapsamı ve idarenin hareket serbestisi kapsamında yaptığı işlemlerin yargı yerlerince nasıl bir denetime tabi tutulması gerektiği önemli tartışma konularındandır. Bu kapsamda yapılan tartışmalar, genellikle takdir yetkisi üzerinde odaklanmakta; ancak bağlı yetki üzerinde pek durulmamaktadır. Bu doktora tez çalışması da, bağlı yetki kavramını ve sonuçlarını detaylı bir şekilde inceleyerek Türk idare hukukuna katkı sağlamayı hedeflemektedir. Çalışmada, bağlı yetkinin tanımı, özellikleri ve kaynaklarını ele alınmakta; özellikle sebep ve konu unsurlarının düzenleniş biçimleri ile belirsiz kavramların rolü tartışılmakta ve bağlı yetki ile tesis edilen işlemlerin yargısal denetimi incelenmektedir. Çalışmada, idarenin keyfiliğini önlemek ve hukuki güvenliği sağlamakta önemli bir araç olan bağlı yetki kavramının; bazı yargı kararlarında idarenin hukuka aykırılıklarının etkisizleştirilmesine gerekçe olarak kullanılması ve bu yaklaşımın geçerliliği tartışmaya açılmaktadır.