Akademik Arşiv Sistemine Hoş Geldiniz
Ankara Ünivrsitesi Akademik Arşiv Sistemi:
- Üniversitemiz Akademik ve Kültürel Mirasını toplama, saklama ve geniş kitlere duyurmak amacını taşır
- Üniversitemiz akademik çıktılarını uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar
- Etkisini artırmak için telif haklarına uygun şekilde Açık Erişime sunar
Ayrıca Üniversitemiz Önlisans, Lisans ve Yüksek Lisans ders notlarına Açık Ders Malzemeleri sistemi üzerinden erişebilirsiniz.
Akademik Arşiv Sistemi birçok farklı bölümden oluşur:
- Dergiler = Bu kategoride Ünivrsitemizde yayınlanan dergilere ulaşabilirsiniz
- Kitaplar= Üniversitemizde yayınlanan kitapları bu kategoride bulabilirsiniz.
- Gazeteler= Geçmişten günümüze bazı gazetelerin, bazı sayıları sizi tarihte bir yolculuğa çıkarıcak.
- Tezler= Yüksek Lisans, Doktora ve Uzmanlık Tezleri bu kategori altında yer almaktadır.
Recent Submissions
Item type:Item, Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireye Yiyecek Hazırlama Becerisinin Öğretiminde Videoyla Model Olma Öğretim Yöntemi ile Sunulan “Cooking Simülatör VR” Sanal Gerçeklik Uygulamasının Etkililiği(Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 2025) Mutlu, Ufuk; Bağlama, Başak; Nuri, CahitBu araştırmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireye yiyecek hazırlama becerilerinin öğretiminde video modelle öğretim yöntemiyle sunulan "Cooking Simulator VR" sanal gerçeklik uygulamasının etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma bir özel eğitim okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden davranışlar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni video modelle öğretim yöntemiyle sunulan "Cooking Simulator VR" sanal gerçeklik uygulamasıdır. Araştırmadaki bağımlı değişkenler ise yiyecek hazırlama becerileri kapsamındaki; yumurta haşlama becerisi, kahvaltı tabağı hazırlama becerisi ve hamburger yapma becerisidir. Araştırmada etkililik, güvenirlik ve sosyal geçerlik olmak üzere üç tür veri toplanmıştır. Araştırmada uygulama güvenirliği ve gözlemciler arası güvenirlik verileri olmak üzere iki tür güvenirlik verisi toplanmıştır. Etkililik veri analizi için, öğrencinin göstermiş olduğu doğru tepki yüzdesi “Doğru Tepki Sayısı/Toplam Tepki Fırsatı x 100” formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Sosyal geçerlik verileri, betimsel analiz yoluyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda OSB’li birey; yumurta haşlama, kahvaltı tabağı hazırlama ve hamburger yapma becerisini video modelle öğretim yöntemiyle sunulan "Cooking Simulator VR" sanal gerçeklik uygulaması ile bağımsız olarak gerçekleştirmiş, becerileri edindikten sonra becerilerin kalıcı olduğu görülmüş ve bu becerileri gerçek ortama genelleyebilmiştir. Sosyal geçerlik bulguları incelendiğinde ise öğretmenlerin genel olarak OSB’li bireye yiyecek hazırlama becerilerinin öğretiminde video modelle öğretim yöntemiyle sunulan "Cooking Simulator VR" sanal gerçeklik uygulamasının etkililiğine ilişkin olumlu görüşleri olduğu görülmüştür. Son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler ile birlikte sanal gerçeklik cihazları daha gelişmiş da ve daha ulaşılabilir düzeye ulaşmıştır. Özel eğitim okullarında veya kurumlarında OSB’li bireye yiyecek hazırlama becerilerinin öğretiminde video modelle öğretim yöntemiyle sunulan "Cooking Simulator VR" sanal gerçeklik uygulamasının kullanımına yönelik düzenlemeler yapılabilir. Yapılacak olan araştırmalarda; genelleme aşamasına geçiş sürecini kolaylaştırabilmek adına sanal ortamda, gerçek ortamdakine yakın fiziksel hisler verebilecek ekipmanlar ve uygulamalar geliştirilip kullanılabilir.Item type:Item, Pragmatik Profil’in Türkçeye Uyarlama Çalışması(Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 2025) Genç, Tamer; Genç, Esra; Uzuner, Yıldız; Mustul, Emel Ertürk; Doğam, Muratİletişim kurma ve sosyal yaşama dahil olma sürecinde pragmatik beceriler önemli rol oynamaktadırlar. Dilin sosyal kullanımı olarak adlandırılan pragmatik becerilerde özel gereksinimli çocukların zorlandıkları bilinmektedir. Özel gereksinimli çocukların eğitimsel süreçlerinin planlanabilmesi, etkili müdahale programlarının hazırlanabilmesi ve eğitim süreçlerinde izlenecek adımların belirlenebilmesi için ölçme ve değerlendirme süreçleri oldukça önemlidir. Bu doğrultuda hem dil becerileri hem de ilişkili diğer becerilerin gelişimi açısından özel gereksinimli çocukların pragmatik bileşenin hangi işlevlerinde güçlük yaşadıklarının belirlenmesi uygun çözüm yollarının geliştirilebilmesi açısından önemlidir. Ebeveynlerle görüşmeler yoluyla yapılan değerlendirmelerin özellikle erken çocukluk döneminde ve özel gereksinimli çocuklarla yapılan çalışmalarda oldukça kullanışlı oldukları bilinmektedir. Bu doğrultuda ülkemizde hem özel gereksinimli hem de tipik gelişim gösteren çocukların pragmatik becerilerini ebeveynler ile yapılan görüşmeler sonucunda değerlendirme imkanı tanıyan az sayıda değerlendirme aracı bulunması sebebiyle Pragmatik Profil’in (The Pragmatics Profile for People who Use AAC) Türkçeye uyarlamasının oldukça önemli olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı Pragmatik Profil’in Türkçeye uyarlama çalışmasının yapılmasıdır. Çalışma bir ölçme aracı uyarlama çalışmasıdır. Kültürler arası uyarlama çalışmalarında uyarlama süreci ve süreçte görev alan çevirmen ve uzmanlar oldukça önemlidir. Çalışmada uyarlama aşamaları olarak ilk çeviri, çevirilerin sentezi, geri çeviri, uzman komitesi ve final öncesi versiyon testi adımları titizlikle takip edilmiştir. Yapılan uyarlama çalışması görev alan çevirmenlerin dilsel yeterlikleri, alan uzmanlarının araştırma yöntem ve tekniklerindeki deneyimleri, dil becerilerinin ölçme ve değerlendirmesi konusundaki uzmanlıkları ve uyarlama sürecinin tamlığı bağlamında aracın hem dilsel eşdeğerliği hem de yapısal geçerliğinin sağlandığı düşünülmektedir. Uyarlaması yapılan Pragmatik Profil’in, işitme kayıplı ve işiten çocukların pragmatik dil becerilerinin değerlendirmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür. Pragmatik Profil ile yapılacak değerlendirmelerin özel eğitim alanında çalışan uzmanlara ve araştırmacılara çocukların yaşadıkları pragmatik güçlükler hakkında kapsamlı bilgi saylayacağı düşünülmektedir.Item type:Item, Mesleğin İlk Yılında Özel Eğitim Öğretmenleri*(Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 2025) Aktaş, Burcu; Yıldırım, Çiğdem Türker; Tekinarslan, İlknur ÇifciMesleğin ilk yıllarında edinilen tecrübeler özel eğitim öğretmenlerinin mesleğe yönelik tutumlarını etkilemektedir. Bu nedenle özel eğitim öğretmenlerinin ilk deneyimlerinin ve algılarının anlaşılması onların mesleğe yönelik tutumları, meslekte kalma durumları ve başarıları için önem taşımaktadır. Bu araştırmada özel eğitim öğretmenlerinin mesleklerinin ilk yılında edindikleri deneyimleri ve bu deneyimlere ilişkin başarılı ve başarısızlık algılarının derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda araştırma nitel araştırma yöntemi desenlerinden fenomenoloji ile tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 17 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemi türlerinden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sürecinde çalışma grubu ile bireysel görüşme ve odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler tematik analiz ile tümevarımsal bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin tematik analizi sonucunda sekiz temaya ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları özel eğitim öğretmenlerinin mesleğin ilk yıllarında öğretim süreci, kurumsal işleyiş, iş birliği-ilişkiler konularında hem başarılı hem de başarısız olarak nitelendirdikleri deneyimlerin olduğunu göstermektedir. Mesleğin ilk yılında edinilen deneyimler öğretmenlerin mesleki hedeflerini, hislerini ve beklentilerini etkilemektedir. Ayrıca araştırma bulguları okul ortamı, iş birliği-ilişkiler ve öğrenci özellikleri özel eğitim öğretmenlerinin deneyimlerini etkilediğini göstermektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular; özel eğitim öğretmenlerinin mesleğin ilk yılına ilişkin deneyimlerinin alanyazında yer alan pek çok çalışma bulgusu ile tutarlı olduğunu göstermektedir.Item type:Item, BİLSEM Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı’nın Uygulamadaki Yansımaları*(Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 2025) Aydoğan, Mustafa; Tanrıseven, IşılÖzel yetenekli çocuklar, bir ülkenin iktisadi, sosyal, kültürel kalkınma hedeflerine ulaşmada en önemli insan kaynağı olarak nitelendirilebilir. Ülkemizde özel yetenekli çocukların gelişimlerinde önemli yere sahip kurumların başında Bilim Sanat Merkezleri yer almaktadır. Bu araştırma 2021 yılından itibaren BİLSEM ’de eğitim alan özel yetenekli öğrencilerin kariyer gelişimlerini desteklemek amacıyla MEB tarafından hazırlanan “Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı”na ilişkin öğrenci kazanımlarını ve görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada durum çalışması türlerinden bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Mersin’in Tarsus ilçesinde yer alan bir Bilim ve Sanat Merkezi’nde destek eğitim programına devam eden 8 kişiden oluşan 4. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma verileri, “Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı’na İlişkin Görüşme Formu” ve “Gözlem Formu” ile toplanmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA Pro 2020 nitel veri analiz programı aracılığıyla betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre özel yetenekli öğrencilerin tamamına yakınının Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı’nın ilgi ve yetenekleri tanıma-kariyer uyum yetenekleri, amaç belirleme konusundaki kazanımlarına ulaştığı görülmüştür. Ancak öğrencilerin bir kısmının geleceğe ilişkin sorumluluk almanın önemini açıklayamadığı ve tamamının sosyal girişimcilik örneği veremediği gözlenmiştir. Ayrıca sonuçlar özel yetenekli öğrencilerin psikolojik sağlamlık konusundaki kazanımların birçoğuna ulaştığı, bir kısmına ulaşamadığı ancak öğrenme çevikliği kazanımlarına çoğunlukla ulaşamadıklarını göstermiştir. Ek olarak öğrencilerin tamamına yakınının meslekleri tanıma ve karar verme konularındaki kazanımlara ulaştıkları görülmüştür. Ancak öğrencilerin bir kısmı gelecekte yapabileceklerine ilişkin kendine inanmanın önemini ifade edememişlerdir. Araştırma kapsamında Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı’nda uygulanan etkinliklerin öğrencilerin kendilerini tanımalarına, amaç belirlemelerine, meslekleri tanımlarına, karar vermelerine ve kariyer uyum yeteneklerini geliştirmelerine imkân sağlandığı görülmüştür.Item type:Item, Üstün Yetenekli Ergenler İçin Psikolojik Sağlamlık Psikoeğitim Programı Tasarımı*(Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 2025) Yağbasanlar, Osman; Baloğlu, MustafaÜstün yetenekli ergenlerin erken çocukluktan yetişkinlik çağına kadar gerek güçlü yönleri gerekse güçlük yaşadığı alanlara ilişkin derinlemesine araştırmalara ihtiyaç vardır. Alanyazında tespit edilen 11 adet mevcut psikolojik sağlamlık programının sadece bir tanesi üstün yetenekli ergenlere yöneliktir. Araştırmanın bulguları üstün yetenekli ergenlere yönelik bir psikolojik sağlamlık programında yer alması gereken elementlerin ortaya koyulmasında ve yeni programlar geliştirilmesinde alana katkı sağlayacaktır. Mevcut psikolojik sağlamlık programlarından hareketle, üstün yetenekli ergenlerin ihtiyaçları doğrultusunda bir psikolojik sağlamlık programının sahip olması gereken unsurlar belirlenmiş ve bir program tasarımı sunulmuştur. Çocuklar ve ergenler için hazırlanan psikolojik sağlamlık programlarının içerik analizinden sonra, üstün yetenekli öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla alanda çalışan psikolojik danışman/rehber öğretmenlerle bir ihtiyaç analizinin yapıldığı araştırma nitel araştırma modelinde yürütülmüştür. Toplamda alanyazında mevcut 11 adet psikolojik sağlamlık programının içerik analizi yapılmıştır. Ayrıca bilim ve sanat merkezlerinde üstün yetenekli öğrenciler ile çalışan 71 kadın ve 43 erkek psikolojik danışman/rehber öğretmen ile yapılan ihtiyaç analizinden elde edilen veriler temelinde, üstün ergenler için hazırlanacak bir programda bulunması gereken temaların en çok tekrar edenden en aza doğru sıralaması şöyledir: Duygusal farkındalık ve duygu düzenleme (f = 243), öz düzenleme ve kariyer (f = 145), zorlayıcı yaşam olayları ve stres (f = 125), kendini tanıma ve öz farkındalık (f = 117), sosyal farkındalık ve etkileşim (f = 106), üstün yetenekliliğe bağlı özellikler (f = 82), düşünme süreçleri (f = 63) ve diğer (f = 39). Psikolojik sağlamlık programlarının içerik analizinden ve ihtiyaç analizinden elde edilen bulgular üstün yeteneklilik alanının alanyazını ışığında tartışılmıştır. Sonuç olarak, 10 oturumdan oluşan 8 ana temanın/konunun programda yer aldığı bir psikoeğitim programı öneri olarak sunulmuştur.