Trabzon İmparatorluğu sikkeleri (Ordu, Giresun, Trabzon ve Rize müzelerindeki örnekler)

Abstract

Trabzon İmparatorluğu, Bizans’ın çöküş süreciyle birlikte Trabzon merkezli olarak ortaya çıkmış ve Doğu Karadeniz bölgesinde siyasi ve kültürel etkinlik göstermiş olan bir imparatorluktur. 1203 yılının sonlarına doğru yıkılmakta olan Bizans İmparatorluğu’nun mirasçısı olma iddialarıyla ortaya çıkarak, yaklaşık 257 boyunca varlığını devam ettirmiştir. Trabzon İmparatorluğu kendine ait bir kimlik oluştururken hem mirasçısı olduğu Bizans İmparatorluğu hem de çevre kültürlerin etkisi altında kalmıştır. Bu durum Trabzon İmparatorluğu’nun basmış olduğu sikkelere de yansımıştır. Trabzon İmparatorluğu’nun ilk dönem sikkelerinde Bizans nümismatik geleneğinin etkileri açıkça görülmekle birlikte, I. Manuel Komnenos (1238-1263) döneminde üretilmeye başlanan asper sikkelerle birlikte, Trabzon İmparatorluğu kendine has özellikler gösteren sikkeler oluşturmaya başlamıştır. Yapmış olduğumuz bu çalışmayla Ordu, Giresun, Trabzon ve Rize Müzelerindeki Trabzon İmparatorluğu sikkeleri incelenmiştir. Toplamda 1543 adet sikke incelenmiş olup bu sikkeler gümüş ve bakır olarak basılan sikkelerdir. Sikkelerin büyük çoğunluğu ise asper biriminde basılmıştır. Çalışmamızda yer alan bu sikkeler I. Andronikos Gidon (1222-1235) ile başlayıp, IV. Ioannes Komnenos (1446-1450) dönemiyle sona ermektedir. Bu çalışmanın amacı, incelenen sikkeleri hem kendi dönemlerindeki örneklerle karşılaştırmalı olarak değerlendirmek hem de Sanat Tarihi disiplini çerçevesinde tanıtarak bilimsel literatüre katkı sağlamaktır.