Özel Eğitim Öğretmenlerinin Müzik ve Oyun Dersine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi (Karabük İli Örneği)*

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, özel eğitim alanında görev yapan öğretmenlerin oyun, dans ve müzik derslerine yönelik motivasyon düzeylerini ortaya koymak ve söz konusu motivasyonun cinsiyet, yaş, öğrenim durumu ile mesleki kıdem gibi çeşitli demografik değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini analiz etmektir. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kapsamında yapılandırılmıştır. 2024- 2025 eğitim-öğretim yılı kapsamında, araştırmanın katılımcılarını Karabük ilinde görev yapmakta olan 50 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Bu bağlamda, elde edilen veriler aracılığıyla öğretmenlerin bireysel ve mesleki özelliklerinin, sanat temelli derslere yönelik motivasyon düzeyleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Veri toplama sürecinde, Özevin (2006) tarafından geliştirilen “Oyun, Dans ve Müzik Dersine İlişkin Motivasyon Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek, öğretmenlerin söz konusu derslere ilişkin içsel ve dışsal motivasyon düzeylerini belirlemeye yönelik olarak yapılandırılmıştır. Veriler çevrim içi ortamda Google Form aracılığıyla toplanmış, analiz aşamasında SPSS 25.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistiklerin yanı sıra, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre özel eğitim öğretmenlerinin genel olarak oyun, dans ve müzik dersine karşı yüksek düzeyde motivasyona sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, cinsiyet, öğrenim durumu ve mesleki deneyim değişkenleri açısından katılımcıların motivasyon düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Buna karşın, yaş değişkeni bakımından gruplar arasında anlamlı düzeyde bir farklılık gözlemlenmiştir. Bu sonuç, öğretmenlerin oyun, dans ve müzik dersine yönelik motivasyonlarının yaş faktörüne bağlı olarak değişim gösterebildiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin yaş ilerledikçe söz konusu derslere yönelik tutum ve motivasyonlarının olumlu yönde geliştiğini göstermektedir. Bu durum, pedagojik olgunluk ve deneyimle birlikte gelen mesleki doyumun öğretmen motivasyonunu artırıcı bir etkiye sahip olabileceğini düşündürmektedir. Bulgular, özel eğitim öğretmenlerinin müzik, oyun ve dans gibi derslerdeki motivasyonlarının geliştirilmesinin, öğrencilerin duygusal, sosyal ve bilişsel gelişimlerine dolaylı katkı sağlayabileceğini de ortaya koymaktadır.