BİLSEM Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı’nın Uygulamadaki Yansımaları*

Abstract

Özel yetenekli çocuklar, bir ülkenin iktisadi, sosyal, kültürel kalkınma hedeflerine ulaşmada en önemli insan kaynağı olarak nitelendirilebilir. Ülkemizde özel yetenekli çocukların gelişimlerinde önemli yere sahip kurumların başında Bilim Sanat Merkezleri yer almaktadır. Bu araştırma 2021 yılından itibaren BİLSEM ’de eğitim alan özel yetenekli öğrencilerin kariyer gelişimlerini desteklemek amacıyla MEB tarafından hazırlanan “Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı”na ilişkin öğrenci kazanımlarını ve görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada durum çalışması türlerinden bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Mersin’in Tarsus ilçesinde yer alan bir Bilim ve Sanat Merkezi’nde destek eğitim programına devam eden 8 kişiden oluşan 4. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma verileri, “Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı’na İlişkin Görüşme Formu” ve “Gözlem Formu” ile toplanmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA Pro 2020 nitel veri analiz programı aracılığıyla betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre özel yetenekli öğrencilerin tamamına yakınının Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı’nın ilgi ve yetenekleri tanıma-kariyer uyum yetenekleri, amaç belirleme konusundaki kazanımlarına ulaştığı görülmüştür. Ancak öğrencilerin bir kısmının geleceğe ilişkin sorumluluk almanın önemini açıklayamadığı ve tamamının sosyal girişimcilik örneği veremediği gözlenmiştir. Ayrıca sonuçlar özel yetenekli öğrencilerin psikolojik sağlamlık konusundaki kazanımların birçoğuna ulaştığı, bir kısmına ulaşamadığı ancak öğrenme çevikliği kazanımlarına çoğunlukla ulaşamadıklarını göstermiştir. Ek olarak öğrencilerin tamamına yakınının meslekleri tanıma ve karar verme konularındaki kazanımlara ulaştıkları görülmüştür. Ancak öğrencilerin bir kısmı gelecekte yapabileceklerine ilişkin kendine inanmanın önemini ifade edememişlerdir. Araştırma kapsamında Gelecek Farkındalığı Psikoeğitim Programı’nda uygulanan etkinliklerin öğrencilerin kendilerini tanımalarına, amaç belirlemelerine, meslekleri tanımlarına, karar vermelerine ve kariyer uyum yeteneklerini geliştirmelerine imkân sağlandığı görülmüştür.