Türk Ticaret Kanunu’na Göre Finansal Durumu Bozulan Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulunun Görevleri

Abstract

Bu çalışma, anonim şirketlerde finansal durumun bozulması sürecinde yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumluluklarının incelenmesini konu edinmektedir. Çalışmanın temel amacı, finansal güçlük içerisine giren anonim şirketlerde yönetim kurulunun yerine getirmesi gereken yükümlülükleri sistematik bir şekilde ortaya koymak, mevcut hukuki düzenlemelerin bu bağlamdaki yeterliliğini ve etkinliğini değerlendirmek ve Türk hukuku bakımından geliştirilmesine ihtiyaç duyulan alanlara ilişkin öneriler sunmaktır. Çalışmanın birinci bölümünde, anonim şirketlerde finansal durum kavramı ele alınmış; finansal durumun şirketin malvarlığı yapısı, kârlılık düzeyi ve likidite kapasitesi ile olan ilişkisi açıklanmıştır. Ayrıca işletme ve finans literatüründeki yaklaşımlardan yararlanılarak finansal durumun bozulması olgusu kavramsal açıdan incelenmiş, bu olgunun unsurları ve hukuki açıdan taşıdığı anlam ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, öncelikle anonim şirketlerde finansal durumun bozulmasına ilişkin temel normatif düzenleme niteliğini haiz olan Türk Ticaret Kanunu’nun 376. maddesi ayrıntılı biçimde incelenmiş; söz konusu hükmün amacı, işlevi ve uygulamadaki etkinliği değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra İngiliz, Alman ve İsviçre hukukları ile Avrupa Birliği düzenlemeleri çerçevesinde, şirketlerin finansal sıkıntı dönemlerinde yönetim kurulunun geleneksel görev alanının hangi yönlerden genişlediği ve dönüşüme uğradığı ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde, yönetim kurulunun finansal durumun bozulmasına karşı üstlenmesi gereken görev ve yükümlülükler sistematik bir çerçevede ele alınmıştır. Bu kapsamda erken kriz tespiti yükümlülüğü, şirketin finansal durumunun sürekli ve etkin biçimde izlenmesi, yeniden yapılandırma ve iyileştirme tedbirlerinin alınması, sermaye kaybı hâllerinde pay sahiplerinin bilgilendirilmesi ve borca batıklık durumunda yerine getirilmesi gereken yükümlülükler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca söz konusu yükümlülüklerin ihlali hâlinde ortaya çıkabilecek hukuki ve cezai sorumluluk rejimi değerlendirilmiştir.