Ispanak, kırmızı pancar ve pazı tohumlarında tohum gücü testlerinin tarla çıkışı ve depo ömrünün tahmininde kullanılması

Abstract

Bu çalışma, tohum güç testlerinin (standart çimlenme; TÇO, kökçük çıkışı; KÇO, hızlı yaşlandırma testi; HYT, elektriksel iletkenlik testi; Eİ) iki farklı ekim dönemi ve farklı ortam koşullarında fide çıkış oranı ve depolama sonrası (15℃ sıcaklık/12 ay depolama) çimlenme ile ilişkisini saptamak amacıyla 3 farklı tür (ıspanak, pazı ve kırmızı pancar) ve bu türlere ait (ıspanak;14, pazı;12, pancar; 13) farklı tohum partilerinde yürütülmüştür. KÇO testi 48-168 saat arasında 2 mm'lik kökçük çıkışı, standart çimlenme;14 gün, HYT 41℃ 72 saat %100 oransal nemde, Eİ testi ise 40 ml distile suda, 20 ℃, 24 saatte saf suda tutularak yapılmıştır. HYT ve depo sonrası da KÇO testleri yürütülmüştür. Araştırmamızda KÇO testinin yüksek düzeyde fide çıkışı ve depolama sonrası çimlendirme ile istatistiksel anlamlı ilişki vermesi bu testi diğerlerine göre öne çıkarmaktadır. Fide çıkış testlerinde KÇO bakımından (KÇO, HYT+KÇO) ıspanakta toplam 70 kombinasyonun 54'nde, pazıda 28 kombinasyonun 11'nde istatistiksel manada %5 ve üzeri anlamlılık göstermiştir. Depolama sonrası çimlenme ile güç testleri arasındaki korelasyon değerleri KÇO testinde (KÇO, HYT+KÇO) 55 adet p<0.05 ve üzeri düzeyindeki anlamlılıkla öne çıkmıştır. KÇO ve HYT+KÇO ile HYT testleri ıspanak ve pazı türlerinde yüksek düzeyde anlamlı sonuçlar verirken, pancar türünde hiçbir güç testinde elde edilememiştir. Hem başlangıç hem de yaşlanma sonrası yapılan elektriksel iletkenlik testi sonuçları da ne fide çıkış oranı ne de depolama sonuçları ile anlamlı ilişki göstermemiştir.