1840 Tarihli Temettuat Defterlerindeki Tarımsal Arazi Değerlemesinin Çoklu Lineer Regresyon Ve Mekansal Enterpolasyon Yöntemleri Kullanılarak Analizi: Söğüt Kazası Oluklu Köyü Örneği

Abstract

ÖZET

Dönem Projesi

1840 TARİHLİ TEMETTUAT DEFTERLERİNDEKİ TARIMSAL ARAZİ DEĞERLEMESİNİN ÇOKLU LİNEER REGRESYON VE MEKANSAL ENTERPOLASYON YÖNTEMLERİ KULLANILARAK ANALİZİ: SÖĞÜT KAZASI OLUKLU KÖYÜ ÖRNEĞİ

Süleyman GÖKÇE

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Anabilim Dalı

Danışman: Dr. Öğr. Üye. Sibel CANAZ SEVGEN

Coğrafi bilgi sistemlerinden faydalanılarak bilgilerin derlenmesi, analiz edilmesi, sonuçlar çıkarılması ve bu sonuçlara göre kararlar alınıp, eylem planları hazırlanması, birçok sektör, bilim dalı için faydalı bir yöntem oluşturmaktadır. Oluşumların, harita üzerinde analiz edilmesi kentsel ve stratejik kavramayı ve karar vermeyi kolaylaştırmaktadır. Fiili durumun bütününü anlayabilmek ve ulaşılması zor veya tehlikeli bölgeler için öngörülerde bulunmak mümkün kılmaktadır. Gayrimenkul sektörü ve bilimine değer haritaları son zamanlarda kullanımı yaygınlaşmaya başlayan yöntemlerdendir. Gayrimenkullerin alım-satımında doğru verginin hesaplanması, kamulaştırmada bedel tespiti vb. toplu değerleme çalışmalarında değer haritaları oluşturularak tarafsız, doğru ve daha hızlı bilgi oluşturmak mümkün olabilmektedir. Osmanlı’da da Tanzimat Dönemi’nde vergi sisteminin değişmesi ile 1840 temettuat sayımları yapılarak mal varlığına ve gelir elde eden vergi mükelleflerinin taşınır ve taşınmaz varlıkları ile senelik kazançları sayılmıştır. Söğüt temettuat defterlerinde, diğer kazalara ait temettuat defterlerinden farklı olarak tarımsal gayrimenkuller sanki bir tapu kaydı tutulur gibi malik, dönüm, mevki, sınır betimlemeleri ve takdir edilen değeriyle tutulduğu görülmüştür. Bu bilgiler ile oluşturulan tarımsal arazilere ilişkin veri setiyle, harita üzerinden mekansal enterpolasyon metotlarıyla değer haritaları oluşturulabileceği ve lineer regresyon analizi yapılarak verilen değerlerin hangi kriterlerden oluştuğunun analiz edilebileceği tespit edilmiştir. Bu araştırmada, 1840 yılında temettuat sayımlarında yapılan değerleme çalışmasında, değerlemeyi yapan memurların, değeri etkileyen değişkenleri gözeterek değerleme yapıp yapmadıkları ve bu değeri etkileyen kriterler ve ağırlık dereceleri ortaya konulmak istenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, Osmanlı’da yapılan bu değerleme çalışmasının, kriterler gözetilerek, tutarlı ve uygun şekilde yapıldığı sonucuna varılmıştır.

Haziran 2024, 90 sayfa