Süper-Dünyavemini-Neptün Türü Ötegezegenlerin Karakterizasyonu

Abstract

Bu tez çalışmasında TESS tarafından fark edilen, geçiş gösteren Neptün boyutlarında bir ötegeze gen TOI-5938 b ile geçiş yapan iki süper-Dünya’nın TOI-1743 b ve TOI-5799 b keşfi gerçekleşti rilmiştir. Bu gezegenlerin onaylanması, istatistiksel doğrulama yöntemi, çok renkli ışık eğrileri ve diğer tamamlayıcı gözlemler kullanılarak yapılmıştır. Gezegenlerin fiziksel parametreleri, TESS ve yer tabanlı ışık eğrilerinin birlikte olasılıkçı yöntemlerle modellenmesiyle elde edilmiştir. TOI-5938 b 2.26 gün yörünge dönemine sahip, 3.81+0.15 −0.11 R⊕ yarıçapında ve 1048+31 sıcaklığındadır. TOI-1743 b’nin yarıçapı 1.83+0.11 −30 K denge −0.10 R⊕, yörünge dönemi 4,27 gün ve denge sı caklığı 485+14 −13 K’dir. TOI-5799 b ise 1.733+0.096 −0.090 R⊕ yarıçapına, 4,17 gün yörünge dönemine ve 505 ±16 Kdenge sıcaklığına sahiptir. Bu tez çalışmasında ayrıca geçiş yapan ek bir gezegenin, TOI-5799 c’nin keşfi de sunulmaktadır. Bu gezegenin geçişi SHERLOCK kodu ile TESS verilerinde saptanmış ve istatistiksel doğrulama yöntemi ile onaylanmıştır. TOI-5799 c, 1.76+0.11 −0.10 R⊕ yarıçapına sahip olması sebebiyle süper Dünya sınıfına girmektedir. Yörünge dönemi 14 gün, denge sıcaklığı ise 337 ± 11 K olup, bu özellikleri gezegeni yıldızının yaşanabilir bölgesinin iç kenarına yakın bir konuma yerleştirmekte dir. Bu gezegenlerin hem dikine hız takip gözlemleri hem de atmosferik karakterizasyon için uygun olduğu gösterilmiştir. TOI-1743 b, TOI-5799 b ve c parlak (Km < 10) erken tip M-cücelerinin etrafında dolanmakta, TOI-5938 b ise parlak bir K-cücesinin etrafında dolanmaktadır. Bu durum, gezegenlerin kütlelerinin tayfçekerler yardımıyla hassas bir şekilde ölçülmesini mümkün kılmak tadır. Gezegenlerin göreli boyutları ve barınak yıldızlarının parlaklığı, JWST ile atmosfer karak terizasyonu açısından onları elverişli hedefler haline getirmektedir. Bu tür çalışmalar TOI-1743 b, TOI-5799 bveTOI-5799c’ninyarıçap vadisi içinde yer alması ve TOI-5938 b’nin dönem–yarıçap (P–Rp) düzleminde Neptün çölü bölgesinde bulunması nedeniyle, gezegen oluşumu ve evrimine dair önemli içgörüler sağlayabilir.