Türkiye'de tarım destekleme uygulamalarında tarım sigortalarının incelenmesi ve tarım gayri safi yurt içi hasılasına olan etkisinin analizi

Abstract

Türkiye’de Tarım destekleme politikaları kapsamında uygulanan devlet destekli tarım sigortalarının, mevcut durumu ve ekonomik etkileri çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, tarım sigorta desteklerinin, tarım sektörü makro ekonomik göstergeleri üzerindeki etkisini analiz etmektir. Araştırmada 2007–2024 dönemine ait Türkiye Sigorta Birliği (TSB), TÜİK ve TARSİM verileri kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle Türkiye’de ve Dünya’da tarım sigortalarının tarihsel gelişimi ve mevcut uygulama yapısı incelenmiş; ardından Ekonometrik analiz yöntemlerinden Granger nedensellik testi kullanılarak değişkenler arası ilişkiler ortaya konulmuştur. TARSİM faaliyet raporları yıllar itibariyle incelenmiştir. Bu raporlarda yer alan sigorta bedeli, prim üretimi, poliçe sayısı, ödenen hasar verileri ile Tarım Gayrisafi Yurt içi Hasıla verileri arasındaki Granger nedensellik araştırması yapılmıştır. Yapılan VAR analizlerinde prim üretimi, poliçe sayısı, ödenen hasar verileri ile Tarım Gayrisafi Yurt içi Hasıla verileri arasında bir ilişki bulanamamış ve Granger nedensellik testine geçilememiştir. Ancak, sigorta bedeli ve Tarım Gayrisafi Yurt içi Hasıla verileri arasındaki ilişki VAR Analizine göre durağanlığı sağlamış ve Granger nedensellik araştırması yapılmıştır.